Gewiekste marktkooplui onder de grond
Vindt u mensen maar onnatuurlijk met hun ingewikkelde economie en al dat gemanipuleer? Relativeer! Een schimmel verhandelt zijn fosfor ook heel berekenend aan de plantenwortel die de meeste suiker biedt. Als evolutiebioloog Toby Kiers heeft uitgezocht hoe die ondergrondse marktplaats kon ontstaan en het sociale leven van microben doorgrondt, kunnen we mooi de landbouw manipuleren. In duurzame richting, dat wel.
Het was een ongelofelijke ontdekking. Evolutiebioloog Toby Kiers (1976) legde bloot hoe geraffineerd schimmels en plantenwortels onder de grond de wetten van vraag en aanbod toepassen. “Schimmels leggen voorraden fosfor aan die voor planten onbereikbaar zijn en geven die alleen af aan de planten die er de meeste suiker tegenover stellen. Het ziet er echt uit als een economische markt. Als we dit kunnen doorgronden, kunnen we altruïstische schimmels creëren die planten beter ter wille zijn. Idealiter zijn we dan minder afhankelijk van kunstmest.” Wie aan evolutie denkt, denkt vooral aan competitie tussen soorten en soortgenoten: the survival of the fittest. Maar overal om ons heen zijn organismen verwikkeld in intieme dansen van samenwerking en handel. Van de miljarden darmbacteriën die onze darmen helpen tot de vogels en insecten die onze gewassen bevruchten. We snappen eigenlijk weinig van hoe zulke samenwerkingsrelaties konden evolueren.
Lees het hele interview met Toby Kiers
Toby Kiers sprak op 25 juni 2014 haar oratie uit. Bekijk hier de oratie