Procesgidsen is een Nederlandse boekenreeks die een helder overzicht biedt van historische gerechtelijke procedures en rechtspraak in Nederland, vooral uit de Nieuwe Tijd (1500–1800). Elke gids behandelt de civiele rechtsgang bij een specifieke rechtbank, zoals de Hoge Raad van Holland of de verschillende gewestelijke hoven, en maakt zo de structuur en werking van historische rechtsinstellingen inzichtelijk.
De Procesgidsen zijn uitgegeven door de Stichting tot Uitgaaf der Bronnen van het Oud-Vaderlandse Recht (OVR) in samenwerking met Uitgeverij Verloren. Door deze gidsen beschikbaar te stellen, bevordert de stichting het onderzoek naar de geschiedenis van het recht, de institutionele ontwikkeling van rechtbanken en bestuursinstellingen, en maakt ze complexe bronnen inzichtelijk en hanteerbaar voor een breed wetenschappelijk publiek. De gidsen zijn ook nog als boek te bestellen via de website van de uitgever: www.verloren.nl.
De procesgidsen kunnen nu bijna alle online worden geraadpleegd:
1. Staatse Raad van Brabant (nog niet beschikbaar)
2. Hof van Friesland
3. De Etstoel van Drenthe
4. Hoofdmannenkamer, sinds 1749 Hoge Justitiekamer van Stad en Lande van Groningen
5. Hoge Raad van Holland, Zeeland en West-Friesland (1582-1795)
6. Staatse Raad van Vlaanderen te Middelburg (1599-1795)
7. Hof van Holland, Zeeland en West-Friesland
8. Klaring van Overijssel
9. Soevereine Raad te Roermond, Justiz-Collegium te Geldern en Staats Hof van Gelre te Venlo
10. Hof van Utrecht
11. Hof van Gelre en Zutphen
12. Commissarissen-deciseurs te Maastricht
