Wat doe je als coördinator?
‘Ik ben een beetje de schakel tussen twee werelden: de universiteit en de topsport. In eerste instantie ben ik het aanspreekpunt voor bestaande en aankomende studenten die op hoog niveau culturele of sportprestaties leveren. Die laatste groep is de grootste. Samen met mijn collega Emiel laat ik hun zien welke mogelijkheden er allemaal zijn, en in overleg met de opleidingen vinden we manieren om hun studie en sport het beste te combineren. Dat betekent veel overleggen, afstemmen en soms ook verwachtingen bijstellen.
Vaak begint het met luisteren en algemene tips om je op de opleiding voor te bereiden. Er komt bij het starten van een studie al zoveel kijken en geen enkele topsporter heeft dezelfde situatie. Een zeiler is bijvoorbeeld veel vaker in het buitenland dan een roeier, een schaatser heeft een piekperiode in de winter en een ander moet veel reizen tussen sport, studie en thuis. We kijken samen wat nodig is.
Met de Topprestatiestatus van de VU kunnen sporters gebruikmaken van een aantal voorzieningen. Je kan bijvoorbeeld gunstige werkgroeptijden kiezen in combinatie met je trainingen. Als je in het buitenland bent voor een toernooi kan je de faculteit vragen om een versoepelde deadline of aanwezigheidsplicht, of een vervangende opdracht. Vaak verwijzen we naar de studieadviseur, die helpt een realistische studieplanning opstellen. Ook bespreken we de planning op langere termijn: wat als er grote sportkansen voorbijkomen? Hoe sta je erin met je studie?
Daarnaast ben ik een soort ambassadeur voor topsport binnen de VU. Ik leg uit, bijvoorbeeld aan studieadviseurs en docenten, wat het leven van een sporter inhoudt. Niet omdat die meer uitzonderingen moet krijgen, maar omdat begrip en meedenken vaak al de helft van de oplossing is. Uiteindelijk is het doel dat de topsporter een opleiding succesvol kan afronden. Belangrijk is dat we de lat niet lager leggen, de eindtermen blijven hetzelfde.’
Waarom krijgen zij extra ondersteuning?
‘Ik vind dat in principe elke student met bijzondere omstandigheden ondersteuning verdient, ook de topsporter. Daar hebben we ook landelijke afspraken over met het ministerie, NOC*NSF en andere onderwijsinstellingen in het Actieplan FLOT: Flexibel Onderwijs en Topsport.
Uiteindelijk willen alle studenten hun studie succesvol afronden. Ik gun iedereen die zijn studie wil halen en maanden aan het puzzelen is, of dat nou met trainingen is of met mantelzorgtaken, het allerbeste. Als iemand na alle trainingen, stages, wedstrijden én tentamens eindelijk dat diploma haalt, daar ben ik daar oprecht heel trots op.
Als we sporters kunnen helpen om naast hun sport ook een diploma te halen, investeren we niet alleen in hun prestaties van vandaag, maar ook in de toekomst. Een sportcarrière duurt meestal maar een beperkt aantal jaren en is vaak onzeker. Daarna begint er nog een heel leven, waarbij het voor topsporters lastig kan zijn de stap naar de arbeidsmarkt te zetten. Zij missen vaak de praktijkervaring.
Het is ook voor de maatschappij van meerwaarde. Sporters nemen zoveel waardevolle kennis mee uit hun sport! En vergeet niet dat zij Nederland vertegenwoordigen op grote toernooien en daarmee óók een ontzettend belangrijke bijdrage leveren. En eerlijk gezegd kunnen andere studenten (en eigenlijk iedereen, inclusief ikzelf) nog best iets leren van topsporters. Hun ervaring, discipline, doorzettingsvermogen en hun vermogen om vooruit te plannen zijn indrukwekkend.’
Wat zijn de grootste topsporten bij de VU?
‘De uitschieters zijn hockey, roeien en er studeren hier ook veel voetbalsters. Van alle universiteiten zitten de meeste studerende hockeyers op de VU. We hebben goede contacten met de Nederlandse hockeybond, die duale ontwikkeling ook erg belangrijk vindt. De Bosbaan ligt hier natuurlijk om de hoek, dat maakt voor roeiers een studie aan de VU goed te combineren. Die trainen soms wel zes dagen per week en twee keer per dag.
Verder hebben we bijvoorbeeld ook atleten, rugbyers en 3x3-basketballers, maar het zijn te veel sporten om op te noemen. De meest bijzondere vind ik toch wel ultimate frisbee, trampolinespringen, lifesavingsport en freerunning met als onderdeel ‘Chase tag’, een soort tikkertje met obstakels op WK-niveau. Dat is echt spannend om naar te kijken. Het is ontzettend leuk om zoveel verschillende sporten voorbij te zien komen, en te leren welke wereld er achter zo’n sport schuilgaat.’
Om hoeveel studenten gaat het?
‘Op dit moment heeft de VU zo’n 150 studenten met een Topprestatiestatus. De meeste zijn sporters, en een klein deel op basis van culturele prestaties. Sommigen hebben een status voor een bepaalde periode, bijvoorbeeld voor een eenmalige deelname aan een EK of WK in het buitenland. In principe kom je in aanmerking als je een status hebt van NOC*NSF. Die krijg je niet zomaar, het gaat om een internationaal georganiseerde sport en om het allerhoogste niveau.
Er is trouwens ook een grote groep studenten die topsport beoefent, maar zonder Topprestatiestatus. Bijvoorbeeld omdat ze nog niet aan het benodigde niveau voldoen. Vaak zitten die net tegen het hoogste niveau aan, waardoor ze juist extra onder druk staan tijdens hun studie en sport. We proberen deze groep studenten ook zo goed mogelijk te ondersteunen. Zij zouden eigenlijk het beste geholpen zijn met de Topprestatiestatus, maar de criteria zijn heel strikt. Dit zijn vaak de lastigere gesprekken.’
Wat zijn populaire studies voor topsporters?
‘Bij de VU zijn dat vooral Geneeskunde en Bewegingswetenschappen. Met name die laatste past natuurlijk goed bij hun interesse en toekomstperspectief, en de docenten daar zijn bekend met de voorzieningen van de Topprestatieregeling. Dat maakt dat studenten dit als een goed te combineren studie ervaren. Bij Geneeskunde is dat soms wat lastiger, bijvoorbeeld met de planning van hun master (de coschappen). Maar er zijn wel goede oplossingen voor.
Wat ik heel positief vind is dat topsporters vaker een studie kiezen omdat die echt bij ze past, en niet alleen omdat die makkelijk te combineren is. Dat is nodig, want het lukt je alleen als je iets kiest waar je jezelf in kan ontwikkelen en later in ziet werken. Voor sporters is het ook fijn om naast alle trainingen en wedstrijdspanning iets anders te hebben om zich in vast te bijten. Uiteindelijk heb je deze motivatie nodig om door je studie te komen.’
Binnenkort zijn de WK’s hockey en roeien in Nederland waar ook VU-studenten aan meedoen. Ga je kijken?
‘Natuurlijk! Ik ben een enorme sportliefhebber en beleef zulke toernooien altijd met veel interesse. Het is heel leuk dat je een aantal deelnemers kent. Tegelijkertijd zijn er elk jaar zoveel WK’s en EK’s waar VU-studenten aan meedoen. Ik zou ze allemaal wel willen zien, maar dat gaat helaas niet. Ik volg onze VU-sporters zo veel als ik kan, en vraag ze ook altijd om me hun sportieve prestaties te laten weten. Maar toch vind ik het ook erg leuk om ze in hun studie te volgen, daar moedig ik ze net zo hard in aan. Persoonlijke favorieten heb ik niet, over het algemeen is elke topsporter gelijk voor mij. Mijn enthousiasme zit dan ook niet bij een bepaalde student maar bij de ontwikkeling die ik zie.’
Zie jij hen als sporters die studeren, of als studenten die sporten?
‘Dat verschilt in welke fase van hun carrière ze zitten. Emiel en ik spreken veel aankomende studenten, die vaak tijdens hun studie de overstap kunnen maken naar het seniorenniveau binnen hun sport. Soms halen ze het, soms niet. Ik zie ze vooral als mens: ze proberen het zo goed mogelijk te doen, zowel op studie als op sportief gebied en komen daar veel uitdagingen in tegen.
De één leeft volledig voor zijn sport, de ander haalt juist veel energie uit zijn studie. En dat mag ook veranderen: soms staat de sport even op één, soms de studie, en soms is het vooral de vraag hoe je alle ballen in de lucht houdt. Dat geldt voor alle studenten met persoonlijke omstandigheden. Ik ben blij dat ik er op dat moment kan zijn om te helpen. Uiteindelijk zijn het jonge mensen die proberen twee heel ambitieuze dromen tegelijk waar te maken. Dat verdient vooral respect en ondersteuning waar mogelijk.’
