Waarom heb je besloten om de master Rechtsgeleerdheid te studeren?
Binnen de IT master opleiding die ik volgde was er een mogelijkheid om een keuzevak te kiezen, waaronder eentje aan de rechtenfaculteit. Dat was een interessante ervaring. Het viel me met name op hoe juristen anders denken en redeneren om een vraagstuk op te lossen dan wat ik gewend was op mijn opleiding. Het maakte mij nieuwsgierig. Toen ik enkele jaren later op zoek was naar meer uitdaging en verbreding in mijn carriere, besloot ik om de master Rechtsgeleerdheid te gaan doen als tweede studie.
Waar werk je?
Ik werk binnen mijn eigen onderneming als adviseur en softwareontwikkelaar, in het volledige traject van idee tot implementatie van een nieuw product. Mijn rol zit dan ook in de vertaalslag tussen techniek en business.
Heb je dit altijd al willen doen?
Nee, het kwam tot mij toen ik in een levensfase zat waarbij ik behoefte had aan doorontwikkeling en nieuwe prikkels. Het recht als vakgebied was destijds nog volledig onbekend.
Wat inspireerde je om voor de master Rechtsgeleerdheid te kiezen?
Het recht speelt een rol in het dagelijks leven van iedereen. Tegelijkertijd kan het overkomen als een gesloten wereld, iets waar je alleen samen met een advocaat uit kunt komen. Ik wilde daar meer eigen grip op krijgen. Het sprak mij aan om van alle rechtsgebieden een basis te kunnen begrijpen.
Hoe sloot de studie hierbij aan?
Voordat ik aan deze masteropleiding begon heb ik een bachelor rechtsgeleerdheid gevolgd aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam. In die periode merkte ik dat er binnen het basistraject relatief weinig ruimte was voor kritisch denken. Voor iemand die uit een omgeving komt waarin vindingrijkheid juist wordt aangemoedigd, was dat even schakelen. Toch heeft de studie me veel gebracht. Mijn blik op de wereld is verbreed: wanneer het gaat over een juridisch onderwerp heb ik nu veel meer context en laat ik me minder snel van de wijs brengen door stellingen die juridisch eenvoudig te weerleggen zijn.
Hoe heb je de master Rechtsgeleerdheid aan de VU ervaren?
In deze opleiding was er aanzienlijk meer aanmoediging voor kritisch denken dan tijdens de bachelor. Er is ruimte om te kunnen excelleren door actief na te denken in plaats van hoofdzakelijk onthouden. Dat maakt mijns inziens het recht ook interessant, wanneer het niet alleen gaat over hoe het recht is, maar ook over waar het ontbreekt, hoe het zich ontwikkelt, bijvoorbeeld door technologische veranderingen in de samenleving.
Waren er specifieke vakken of projecten die je bijzonder interessant vond?
Wat ik bijzonder interessant vond, was dat we ook keken naar technologische vooruitgang, de impact daarvan op de maatschappij en welke juridische vragen dit oproept. Als je die vragen gaat beantwoorden dan ben je bezig met actualiteit en de belangen van vandaag de dag. Dat is ontzettend leuk. Je verdiept je onder andere in de plannen die de Europese Commissie heeft om meer rechtszekerheid te bieden in de snel veranderende wereld.
Daarnaast sprak het vakgebied van intellectueel eigendomsrecht (IE) me erg aan. Het is opnieuw een richting die nauw verbonden is met innovatie. Een ogenschijnlijk eenvoudige vraag als “Kun je een idee juridisch beschermen?” of “Kun je een smaak als merk registreren?” brengt je meteen in de materie. Je gaat steeds beter begrijpen wat het IE-recht omvat, waar het voor bedoeld is en hoe dit zich gevormd heeft over de tijd. Kennis over het IE-recht heeft mij aangetrokken omdat het rechtszekerheid biedt voor ondernemers en uitvinders die investeren om iets nieuws neer te zetten.
Hoe heeft de studie je voorbereid op je loopbaan?
De master Internetrecht en IE geeft een stevige basis. Wat ik heb gemerkt is dat de casussen die je leert, net altijd weer anders zijn dan wat je in de praktijk tegenkomt en dat maakt de praktijk gelukkig ook interessant. Je rondt de master af met het vermogen om juridisch te denken en om een vraagstuk op te lossen, met de kennis die je hebt vervaardigd binnen je gekozen afstudeerrichting.
Welke vaardigheden of kennis uit de opleiding gebruik je het meest in je werk?
Als ondernemer en softwareontwikkelaar maak ik regelmatig gebruik van mijn juridische kennis, bijvoorbeeld op het gebied van merkenrecht en auteursrecht. Ook houd ik me vaak bezig met de toepassing van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Wanneer je een app ontwikkelt om in de markt te zetten, is het als ondernemer cruciaal om inzicht te krijgen in het gebruik van die app. Zonder inzicht in gebruikersgedrag kun je immers niet optimaliseren of bijsturen. Tegelijkertijd wil je conform de AVG handelen en de privacybelangen van gebruikers waarborgen. Een goed ontworpen, privacyvriendelijke app versterkt bovendien het vertrouwen van gebruikers.
De uitdaging is dan ook om processen zo in te richten dat ze voldoen aan de wet, de privacy van gebruikers beschermen én waardevolle inzichten opleveren voor verdere ontwikkeling. Dat is een zorgvuldig maar ook leuk proces. Mijn startpunt is altijd het doel van de gegevensverwerking. Ik bepaal welke informatie strikt noodzakelijk is om dat doel te bereiken. Uiteindelijk komen mijn technische vaardigheden te pas en werk ik het ontwerp technisch uit in databasestructuren. Voor mij is dit hét voorbeeld van hoe mijn juridische en technische kennis samenkomen.
Hoe draagt de kennis en ervaring van de studie bij aan de praktijk en je huidige werkzaamheden?
Door de opleiding heb je de basiskennis in huis. Je begrijpt de juridische taal en bent in staat om juridische vraagstukken op te pakken. In de praktijk kom je regelmatig situaties tegen die anders waren dan de casussen van de opleiding. Maar je bent in staat te identificeren waar je moet zoeken en welke stappen je moet nemen. Dat is een cruciale eerste stap in het effectief aanpakken van het vraagstuk. In mijn werk gebruik ik die vaardigheden veel, niet alleen op het gebied van IE, maar ook bijvoorbeeld als het gaat over contracten of bestuursrechtelijke kwesties.
Wat zijn enkele verrassingen of inzichten die je tijdens je carrière tot nu toe hebt opgedaan?
Dat het ontzettend leuk is om met juristen te sparren en ideeën uit te wisselen over inhoudelijke vraagstukken. Ik merk dat de cultuur in de juridische wereld heel anders is dan in de IT-wereld. Voor een IT’er kan een juridisch gesprek soms saai lijken, zeker als het de toon heeft van: “Dit is nu eenmaal wat de wet zegt en ik doe in dat kader wat er van mij verwacht wordt.” Ik ervaar het juist als waardevol wanneer juristen en IT’ers samen naar vraagstukken kijken en elkaars perspectieven daarin versterken.
Waar houd je je mee bezig in je functie?
Ik heb me in de praktijk veel beziggehouden met merkenrecht, auteursrecht en de AVG. Als ondernemer werk ik daarnaast regelmatig met contracten. Recent heb ik een opdracht uitgevoerd voor de overheid op het gebied van softwareontwikkeling. Wat dat interessant maakt, is dat er dan verschillende aanvullende wettelijke kaders een rol spelen, wat de juridische afwegingen nog een tandje complexer en uitdagender maakt.
Wat vind je het leukste aan jouw werk?
Innoveren en projecten tot een succes brengen geeft mij de meeste energie.
Heb je advies voor alumni die net hun diploma hebben behaald en hun carrière willen starten?
Kies een kantoor of organisatie waar de cultuur bij jou past. Het belang daarvan wordt vaak onderschat, terwijl het juist de voedingsbodem is voor jou als je wilt excelleren. Durf vast te houden aan je idealen, maar blijf ook zelf kritisch en sta open om anders te durven denken. Durf ook je opdrachtgevers te challengen wanneer dat nodig is en in hun belang is.
Mocht je in contact willen komen met Hugo Ernst, dan kun je hem bereiken via zijn Linkedin-pagina.
