Tijdens de Dialogue Incubator onderzocht Tim hoe hij studenten tijdens een vak over klimaataansprakelijkheidsrecht met vertegenwoordigers van zowel Milieudefensie als Shell in gesprek kon brengen Zo ontstond ook binnen een sterk gepolariseerd onderwerp ruimte voor nieuwsgierigheid en wederzijds begrip.
Waarom dialoog?
“Juristen worden opgeleid om zich vooral in te graven en de ander ongelijk te bewijzen. We worden veel minder geëquipeerd om echt te luisteren en te begrijpen," vertelt Tim. Juist voor een goed juridisch oordeel is het volgens hem belangrijk te begrijpen wat er voor verschillende partijen op het spel staat. Toch is dat een houding die binnen de juridische praktijk weinig aandacht krijgt.
"Het samen op zoek gaan naar iets wat betekenisvol is, leek me een mooie aanvulling op de dingen die we al goed kunnen: debatteren en ons gelijk proberen te halen."
Dialoog in de praktijk
Tim vertaalde die gedachte naar het onderwijs. Studenten kregen eerst een korte dialoogtraining en gingen daarna in gesprek met partijen die lijnrecht tegenover elkaar stonden in een klimaatrechtszaak. In eerdere edities voelde het gesprek met de vertegenwoordiger van de fossiele industrie soms als een "vuurpeloton", maar dankzij de training leerden studenten vooral open vragen te stellen en wat nieuws te leren over de argumenten en aannames van de ander. "We hoefden het niet met de andere partij eens te zijn. Maar we wilden aan het einde wel beter begrijpen waarom die partij vindt, zegt en doet wat die doet."
Volgens Tim leverde dat studenten meer inzicht op in de belangen en dilemma's achter verschillende perspectieven. Tegelijkertijd ontdekte hij hoeveel eigen gewoontes een open gesprek ongemerkt kunnen belemmeren. "Het heeft me bewuster gemaakt van mijn eigen blinde vlekken en gewoontes die dialoog in de weg staan."
Wat heeft het opgeleverd?
De Dialogue Incubator liet Tim ook zien dat goede dialoog nooit vanzelfsprekend is. Zeker binnen een gepolariseerd onderwerp als klimaat vraagt het voortdurend om professionele afwegingen. Niet iedere partij stapt immers met dezelfde intentie een gesprek in. Hoe blijf je openstaan voor het perspectief van de ander zonder dat een dialoog onbedoeld onderdeel wordt van een PR-strategie?
Juist dat spanningsveld ziet Tim inmiddels als onderdeel van goed dialogisch werken. "Het mooie van dialoog is dat je wordt ontslagen van de missie om de ander te overtuigen. Dat geeft lucht aan het gesprek en brengt je uiteindelijk dichter bij een gezamenlijk begrip van het probleem."
Auteur: Anna Aris
