Onderwijs Onderzoek Actueel Over de VU EN
Bacheloropleidingen Masteropleidingen VU for Professionals
HOVO Amsterdam Taalcursussen Nederlands als tweede taal (NT2) Zomercursus van de VU Amsterdam Honoursprogramma Universitaire lerarenopleidingen
Promoveren aan de VU Uitgelicht onderzoek Prijzen en onderscheidingen
Interdisciplinaire onderzoeksinstituten Wetenschappers van de VU Research Impact Support Portal Creëer impact met jouw onderzoek
Nieuws Agenda Bewegen naar een vitale toekomst
VU UPDATE: Situatie in Israël en de Palestijnse gebieden Cultuur op de VU
Praktische informatie De VU en Innovatiedistrict Zuidas Missie, kernwaarden en visie
Besturing van de VU Valorisatie en impact Samenwerken met de VU VU Alumni Community Bekijk onze vacatures!
Sorry! The information you are looking for is only available in Dutch.
Deze opleiding is opgeslagen in Mijn Studiekeuze.
Er is iets fout gegaan bij het uitvoeren van het verzoek.
Er is iets fout gegaan bij het uitvoeren van het verzoek.
Polygenetische Scores in het Nederlands Tweelingen Register

Als je als onderzoeker wilt begrijpen waar menselijke eigenschappen vandaan komen en daar data voor nodig hebt, kun je een dataverzoek indienen bij het Nederlands Tweelingen Register (NTR). De kans is dan groot dat je een Polygenetische Score (PGS) van René Pool in handen krijgt.

Het NTR onderzoekt de rol van erfelijke aanleg en omgevingsfactoren op individuele verschillen in de geestelijke en lichamelijke gezondheid en is een van de grootste tweelingenregisters ter wereld. Tweelingen zijn cruciaal in genetisch onderzoek omdat ze onderzoekers in staat stellen het onderscheid te maken tussen erfelijke aanleg (genen) en omgevingsfactoren, ook wel de nature-nurture-vraag genoemd. Eeneiige tweelingen delen nagenoeg 100% van hun DNA, terwijl twee-eiige tweelingen gemiddeld 50% delen. Ze vormen daardoor de 'gouden standaard' bij het  bepalen in hoeverre eigenschappen erfelijk zijn. 

Genomen tellen

René is Technicus bij TO3 en Universitair docent bij de afdeling biologische psychologie. Voor NTR berekent hij polygenetische scores, ofwel de individuele genetische aanleg voor een eigenschap of ziekte. Door de effecten van honderden tot miljoenen kleine, veelvoorkomende DNA-varianten (SNP's) over het hele genoom te samen te voegen, krijg je een risicoscore. Aan de hand van deze score kun je bepalen wat jouw genetische bijdrage is voor een eigenschap (bijvoorbeeld grote lichaamslengte).

Scores bijhouden

Het berekenen van de PGS is een tijdrovend proces met vele variabelen dat nauwgezet moet worden uitgevoerd. ‘Bij een nieuwe aanvraag ben ik, met behulp van de supercomputer, zeker een dag aan het rekenen', schetst René. 'Voor het gebruiken van berekeningen die al eerder zijn gemaakt, ben ik een jaar of vijf geleden begonnen met het ontwikkelen van het PGS-archief. Dankzij deze applicatie is het mogelijk om reeds bekende scores binnen vijf minuten op te halen.

De juiste persoon

René haalt veel voldoening uit het kunnen bijdragen aan onderzoek dat belangrijk is voor de wetenschap en, op termijn, ook voor de kliniek. 'Ik doe dit PGS-werk nu zo'n vijf jaar, sinds mijn voorganger stopte bij de VU. Ik was al een beetje de ‘nerd’ van de afdeling dus dat maakte mij de aangewezen persoon hiervoor.'

Nederlands Tweelingen Register

Het NTR neemt deel aan nieuw Nederlands megacohortonderzoek 

Zelf een onderzoek starten?

Vraag de Technische Ondersteuning (TO3) al bij de start om advies

Promotie-onderzoek naar genen die tweelingen veroorzaken

Nikki Hubers promoveerde in januari 2026 met haar onderzoek naar genen die betrokken zijn bij het ontstaan van tweelingen. 'De dna-varianten waar we naar zoeken hebben vaak hele kleine effecten. Doordat dna nu relatief eenvoudig te analyseren is, kun je grote groepen mensen onderzoeken.'

Lees het artikel ‘Twee-eiige tweelingen komen opvallend veel vaker voor in Afrika dan Europa’ in de rubiek JONG GELEERD op NRC.nl (uitsluitend voor abonnees).

Lees het artikel op NRC.nl

Meer weten over polygenetische scores?

Leestips van René Pool:

Misschien ben je ook geïnteresseerd in

Contact met Technical Support Research FGB

Betrek ons in een vroeg stadium bij je onderzoek en maak een afspraak bij onze servicebalie

Servicebalie Technical Support Research
Openingstijden ma-do 9-17 uur, vr 9-16 uur

Technical Support Research
Gebouw Medische Faculteit (MF)
Kamer B659

Direct naar

Homepage VU Amsterdam Cultuur op de VU Universiteitsbibliotheek Dashboard

Studie

Academische jaarkalender Studiegids Rooster Canvas

Uitgelicht

Doneer aan het VUfonds VU Magazine Ad Valvas Digitale toegankelijkheid

Over de VU

Contact met VU Amsterdam Bekijk onze vacatures! Faculteiten VU Amsterdam Diensten VU Amsterdam
Privacy Disclaimer Veiligheid Webcolofon Cookie instellingen Webarchief

Copyright © VU