Onderwijs Onderzoek Actueel Over de VU EN
Login als
Studiekiezer Student Medewerker
Bachelor Master VU for Professionals
HOVO Amsterdam VU-NT2 VU Amsterdam Summer School Honoursprogramma Universitaire lerarenopleiding
Promoveren aan de VU Uitgelicht onderzoek Prijzen en onderscheidingen
Onderzoeksinstituten Onze wetenschappers Research Impact Support Portal Impact maken
Nieuws Agenda Gezond leven aan de VU
Israël en Palestijnse gebieden Cultuur op de campus
Praktische informatie VU en innovatiedistrict Zuidas Missie en Kernwaarden
Besturing Impact en valorisatie Samenwerken met ons Alumni Werken bij de VU
Sorry! The information you are looking for is only available in Dutch.
Deze opleiding is opgeslagen in Mijn Studiekeuze.
Er is iets fout gegaan bij het uitvoeren van het verzoek.
Er is iets fout gegaan bij het uitvoeren van het verzoek.

Onderzoek naar gehechtheid binnen gezinnen: Collaboration on Attachment Research Synthesis (CARS)

Ongeveer veertig procent van de kinderen ontwikkelt een onveilige gehechtheidsrelatie met één of beide ouders of verzorgers. Dat maakt onveilige gehechtheid één van de meest voorkomende en beïnvloedbare risicofactoren voor de ontwikkeling van kinderen. Een beter begrip van de oorzaken van verschillen in gehechtheidskwaliteit helpt ons om uiteindelijk gezinnen gerichter te ondersteunen.

Om een goed overzicht te krijgen van de wetenschappelijke kennis omtrent gehechtheid voeren wij verschillende meta-analytische onderzoeksprojecten uit, gebundeld onder de naam CARS. Onderzoekers van onze afdeling zijn hierin initiatiefnemers en samenwerkingspartners in verschillende internationale samenwerkingsverbanden.

Het CARS-onderzoek is ondergebracht in drie deelprojecten.

Deelprojecten CARS

  • CATS: Collaboration on Attachment Transmission Synthesis

    Eerder onderzoek heeft laten zien dat er een verband is tussen de gehechtheidsrepresentaties van ouders en de kwaliteit van de gehechtheidsrelatie die zij zelf met hun kinderen opbouwen. Een meta-analyse van onze onderzoeksgroep bevestigde dat sensitief gedrag van de verzorger — het vermogen om goed af te stemmen op de signalen van het kind — deze samenhang gedeeltelijk kan verklaren. Toch weten we nog weinig over de mechanismen achter deze overdracht.

    Binnen het CATS project (Collaboration on Attachment Transmission Synthesis) zijn we gericht op het beantwoorden van de vraag: hoe verklaren we de intergenerationele overdracht van gehechtheid?. Binnen dit project hebben we de data van ruim 60 studies en 4500 ouder-kindparen wereldwijd samengevoegd om met een diverse populatie en voldoende power naar dit vraagstuk te kijken door middel van de techniek van individual participant data meta-analyse. Hierdoor weten we inmiddels bijvoorbeeld dat de overdracht in gezinnen met een risico-achtergrond een stuk kleiner is dan bij gezinnen met een normatieve achtergrond (Verhage et al., 2018).

    Daarnaast biedt deze dataset mogelijkheden voor meer theoretische en methodologische verdieping.

    Deze aanpak maakt het mogelijk om nieuwe vragen te beantwoorden met bestaande data, en zo beter te begrijpen hoe gehechtheid tussen generaties wordt doorgegeven — en hoe we gezinnen het beste kunnen ondersteunen.

    Referenties

    Bakkum, L., Verhage, M.L., Schuengel, C., Duschinsky, R., Cornelisz, I., Van Klaveren, C., . . . The Collaboration on Attachment Transmission Synthesis (2022). Exploring the meaning of unresolved loss and trauma in more than 1,000 Adult Attachment Interviews. Development and Psychopathology, 35 (2), 587-603. doi:10.1017/S0954579421001735

    Raby, K., Verhage, M. L., Fearon, R., Fraley, R., Roisman, G., Van IJzendoorn, M., . . . The Collaboration on Attachment Transmission Synthesis (2022). The latent structure of the adult attachment interview: Large sample evidence from the collaboration on attachment transmission synthesis. Development and Psychopathology, 34(1), 307-319. doi:10.1017/S0954579420000978

    Verhage, M. L., Fearon, R. M. P., Schuengel, C., Van IJzendoorn, M. H., Bakermans-Kranenburg, M. J., Madigan, S., . . . The Collaboration on Attachment Transmission Synthesis. (2018). Examining ecological constraints on the intergenerational transmission of attachment via individual participant data meta-analysis. Child Development, 89(6), 2023-2037. doi: 10.1111/cdev.13085

    Verhage, M.L., Schuengel, C., Duschinsky, R., van IJzendoorn, M. H., Fearon, R. M. P., Madigan, S., . . . The Collaboration on Attachment Transmission Synthesis (2020). The Collaboration on Attachment Transmission Synthesis (CATS): A move to the level of individual-participant-data meta-analysis. Current Directions in Psychological Science, 29 (2), 199-206. doi: 10.1177/0963721420904967

    Verhage M. L., Schuengel, C., Holopainen, A., Bakermans-Kranenburg, M. J., Bernier, A., Brown, G. L., Madigan, S., Roisman, F. I., Vaever, M., Wong, M. S., and the Collaboration on Attachment Transmission Synthesis (2022). Conceptual comparison of constructs as first step in data harmonization: Parental sensitivity, child temperament, and social support as illustrations. MethodsX, 9, 101889. doi: 10.1016/j.mex.2022.101889

  • CAMPOS: Collaboration on Attachment with Multiple Parents and Outcomes Synthesis

    Eerder onderzoek naar gehechtheidsrelaties heeft zich vooral gericht op de relatie tussen moeder en kind, terwijl een kind natuurlijk opgroeit in een network van opvoeders. Het CAMPOS-onderzoek richt zich op de vraag hoe gehechtheidsrelaties met verschillende opvoeders de ontwikkelingsuitkomsten van kinderen kan beïnvloeden. Kan bijvoorbeeld een veilige gehechtheidsrelatie met vader compenseren voor de effecten van een onveilige gehechtheidsrelatie met moeder?

    Om dit te onderzoeken zijn data van verschillende studies die naar gehechtheid met zowel vaders en moeders en hun kinderen hebben gekeken gebundeld. Op deze datasets worden individual participant data meta-analyses uitgevoerd.

    Referenties

    Dagan, O., Schuengel, C., Verhage, M. L., Madigan, S., Roisman, G. I., Bernard, K., . . . & the Collaboration on Attachment to Multiple Parents and Outcomes Synthesis (2024). Configurations of mother–child and father–child attachment relationships as predictors of child language competence: An individual participant data meta-analysis. Child Development, 95, 50-69. doi 10.1111/cdev.13998

    Dagan, O., Schuengel, C., Verhage, M.L., Madigan, S., Roisman, G.I., Van IJzendoorn, M.H., . . . & the Collaboration on Attachment to Multiple Parents and Outcomes Synthesis (2024). Attachment relationship quality with mothers and fathers and child temperament: An individual participant data meta-analysis. Developmental Psychology. doi: 10.1037/dev0001677.

    Dagan, O., Schuengel, C., Verhage, M. L., Van IJzendoorn, M. H., Sagi-Schwartz, A., Madigan, S., . . . The Collaboration on Attachment to Multiple Parents and Outcomes Synthesis (2021). Configurations of mother-child and father-child attachment as predictors of internalizing and externalizing behavioral problems: An individual participant data (IPD) meta-analysis. New Directions for Child and Adolescent Development, 2021, 67– 94. doi: 10.1002/cad.20450

  • CASCOM: Collaboration on Attachment Security in the Context of Maltreatment

    Eerder onderzoek laat zien dat sommige kinderen die slachtoffer zijn van mishandeling of misbruik binnen het gezin een gedesorganiseerde gehechtheidsrelatie opbouwen met hun opvoeders, maar dit geldt niet voor alle kinderen. Dit onderzoek richt zich op de vraag wat deze veerkrachtige kinderen kenmerkt. Meer kennis hierover kan handvaten bieden voor de ondersteuning van kinderen die opgroeien in zulke moeilijke omstandigheden. 

    Om dit te onderzoeken worden data van verschillende onderzoeken met kinderen die slachtoffer zijn van mishandeling of misbruik gebundeld ten behoeve van individual participant data meta-analyse.

    Dit project zit momenteel in de dataverzamelingsfase.

    Traditionele meta-analyses:

    Binnen de internationale samenwerking hebben we ook diverse traditionele meta-analyses uitgewerkt.

    Referenties

    Madigan, S., Deneault, A.-A., Duschinsky, R., Bakermans-Kranenburg, M. J., Schuengel, C., van IJzendoorn, M. H., Ly, A., Fearon, R. M. P., Eirich, R., & Verhage, M. L. (2024). Maternal and paternal sensitivity: Key determinants of child attachment security examined through meta-analysis. Psychological Bulletin, 150(7), 839–872. https://doi.org/10.1037/bul0000433

    Madigan, S., Fearon, R. M. P., van IJzendoorn, M. H., Duschinsky, R., Schuengel, C., Bakermans-Kranenburg, M. J., Ly, A., Cooke, J. E., Deneault, A.-A., Oosterman, M., & Verhage, M. L. (2023). The first 20,000 strange situation procedures: A meta-analytic review. Psychological Bulletin, 149(1-2), 99–132. doi: 10.1037/bul0000388

    Verhage, M. L., Schuengel, C., Madigan, S., Fearon, R. M. P., Oosterman, M., Cassibba, R. Bakermans-Kranenburg, M. J., & Van IJzendoorn, M. H. (2016). Narrowing the transmission gap: A synthesis of three decades of research on intergenerational transmission of attachment. Psychological Bulletin, 142(4), 337-366. doi: 10.1037/bul0000038

Heb je een vraag?

Neem contact op met ons secretariaat

FGB – Pedagogische en Onderwijswetenschappen
Kamer MF D435
Van der Boechorststraat 7
1081 BT Amsterdam

Direct naar

Homepage Cultuur op de campus Universiteitsbibliotheek Dashboard

Studie

Academische jaarkalender Studiegids Rooster Canvas

Uitgelicht

Doneer aan het VUfonds VU Magazine Ad Valvas Digitale toegankelijkheid

Over de VU

Contact en route Werken bij de VU Faculteiten Diensten
Privacy Disclaimer Veiligheid Webcolofon Cookie instellingen Webarchief

Copyright © 2026 - Vrije Universiteit Amsterdam