De gebruikte T2I-tools waren DALL-E, MidJourney en verschillende versies van Stable Diffusion. De prompts in dit pilotproject waren bijbelpassages over:
- de verdrijving uit het paradijs (Genesis 4:23–24),
- de toren van Babel (Genesis 11:1–9),
- de binding van Isaak (Genesis 22:9–14),
- de vondst van Mozes (Exodus 2:5–9),
- en het Laatste Avondmaal (Marcus 14:12–25).
De gegenereerde afbeeldingen werden vervolgens – zowel handmatig als automatisch – vergeleken met schilderijen uit de renaissance en barok die dezelfde bijbelse scènes uitbeelden. Op deze manier onderzochten we de complexe interactie tussen tekst, verbeelding, conventionele representaties en AI, en evalueerden we verschillende aspecten van AI-tools voor T2I-generatie.
Een uitdaging die uit het eerste project naar voren kwam, waren onverwachte elementen in de afbeeldingen die vreemd leken aan de bijbelteksten. Moeten we die beoordelen als onnauwkeurigheden, of juist als creatieve uitingen?
Deze vraag vormde de aanleiding voor een vervolgproject door Samuel Ebenezer Entsua-Mensah (begeleid door Van Peursen). In dit tweede project kiezen we slechts één van de T2I-tools uit het eerste project, namelijk MidJourney (die in het eerste project het beste presteerde), en richten we ons op één bijbels tafereel: de vondst van Mozes.
Een extra element in dit vervolgproject is de vergelijking met beelden die verschijnen bij een Google-zoekopdracht naar afbeeldingen gebaseerd op hetzelfde bijbelgedeelte.
De centrale vraag van dit project luidt: Nu de prestaties van modellen als MidJourney aanzienlijk zijn toegenomen en de resultaten sterk lijken op wat via internet te vinden is, is er dan nog ruimte voor creativiteit of voor wat David Holz, oprichter van MidJourney, “augmented imagination” noemt? In hoeverre overstijgt het model loutere nabootsing?
Een promotieproject van Anny Valentina (onder begeleiding van Marius Dorobantu en Willem van Peursen) richt zich op twee bijbelpassages:
- de toren van Babel, typisch voor de sobere vertelstijl van het bijbels narratief zoals beschreven door Eric Auerbach, waarbij visuele details aan de verbeelding van de lezer worden overgelaten, en
- de openingsvisioenen van Ezechiël, die juist een rijke beschrijvende stijl hebben, vol visuele details, zoals later verder uitgewerkt in apocalyptische literatuur.
Meer over dit onderzoeksproject
Start-/einddatum:
Dit project loopt sinds 1 januari 2023
Team
Projectleider: Willem Th. van Peursen
Teamleden: Shuai Wang, Hidde Makimei (2023–2024), Marius Dorobantu (vanaf 2024), Anny Valentina (vanaf 2024), Samuel Ebenezer Entsua-Mensah (vanaf 2025)
Websites
De Dataset is te vinden op het DANS SSH Data Station.
Gepubliseerde versie van de source code
Een conceptversie van het bijbehorende artikel is beschikbaar bij Hidde Makimei, Shuai Wang, Shuai en Willem van Peursen, “Seeing the Words: Evaluating AI-generated Biblical Art”