Het Holomicrobiome Innovation Institute is deze week officieel gelanceerd tijdens een bijeenkomst in ARTIS in Amsterdam. Het nieuwe publiek-private samenwerkingsverband ontvangt €200 miljoen uit het Nationaal Groeifonds en brengt wetenschappers, bedrijven, overheden en maatschappelijke organisaties samen rond één doel: het vertalen van kennis over microbiomen naar concrete toepassingen voor een gezondere en duurzamere samenleving.
Bas Teusink, hoogleraar systeembiologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam van A-LIFE/AIMMS, is wetenschappelijk directeur en Linda van de Burgwal, universitair hoofddocent Maatschappelijk Ondernemerschap in Gezondheid en Levenswetenschappen aan de VU Amsterdam, is directeur Valorisatie. Samen met het Holomicrobiome-team werken zij aan het verbinden van fundamenteel en impactgedreven onderzoek en innovatie met maatschappelijke toepassingen.
Microbiomen (gemeenschappen van bacteriën, schimmels en virussen) zijn overal te vinden: in de bodem, in het water, op planten en dieren en in het menselijk lichaam. Ze spelen een belangrijke rol in de gezondheid, voedselproductie en ecosystemen. Volgens onderzoekers ligt er nog veel onbenut potentieel.
"Nieuwe technologieën, vooral op het gebied van dataverzameling en AI, maken grote wetenschappelijke doorbraken mogelijk," zegt Bas Teusink. "Door kennis en data samen te brengen, kunnen we sneller toepassingen ontwikkelen die bijdragen aan maatschappelijke uitdagingen."
Onderzoekers werken bijvoorbeeld aan microben die de uitstoot van broeikasgassen door mest verminderen, de landbouw minder afhankelijk maken van chemische middelen, water helpen zuiveren en de effectiviteit van medicijnen beter voorspellen.
Wetenschap en maatschappij verbinden
Binnen het consortium richt het Athena Institute zich op maatschappelijke impact en samenwerking. Het instituut coördineert onder andere zogenoemde Living Labs, waarin onderzoekers samen met bedrijven, beleidsmakers en maatschappelijke partners nieuwe toepassingen ontwikkelen en deze in de praktijk testen. Daarnaast werkt Athena aan de valorisatie, monitoring en maatschappelijke betrokkenheid rond de onderzoeksprojecten. Het doel is om innovaties sneller en inclusiever naar de maatschappij te brengen.
Linda van de Burgwal: "Wetenschappelijke inzichten, beleid en businessmodellen sluiten nog niet altijd goed op elkaar aan. Daardoor blijven veel innovaties te lang op de plank liggen. Door vanaf het begin samen te werken met alle betrokken partijen kunnen we innovatiebarrières sneller wegnemen."
Nederland als internationaal centrum voor microbioomonderzoek
Het Holomicrobiome Innovation Institute is 's werelds eerste geïntegreerde innovatienetwerk dat onderzoek doet naar microbiomen in alle domeinen: van bodem en water tot planten, dieren en mensen. Binnen het consortium werken elf Nederlandse universiteiten, alle universitair medische centra, zeven hogescholen, meerdere kennisinstellingen en tientallen bedrijven samen.
Naast VU Amsterdam behoren de Universiteit van Amsterdam, Wageningen University & Research, TNO, Friesland Campina, Arla Foods en Winclove Probiotics tot de aangesloten partners.
De officiële opening viel samen met een nieuwe oproep van de NWO ter waarde van €26 miljoen voor onderzoeksprojecten. Hiermee investeert Nederland verder in onderzoek en innovatie op het gebied van microbiomen voor de komende jaren.
Volgens de initiatiefnemers kan het instituut bijdragen aan een nieuwe economische sector waarin duurzame gezondheid, circulaire productie en ecologisch herstel centraal staan.