De Vrije Universiteit Amsterdam is trots op de volgende wetenschappers, in alfabetische volgorde:
De betekenis van menselijke waardigheid voor de regulering van opkomende neurotechnologieën
van hoogleraar recht, ethiek en biotechnologie Britta van Beers en hoogleraar in de ethiek, met name bio-ethiek Gerben Meynen.
Neurotechnologieën, zoals neuroimaging en diepe hersenstimulatie, maken het steeds meer mogelijk om ons mentale leven, wat we denken en voelen, te ontsluiten en te veranderen. Om onze geest te beschermen, zetten mensenrechtenorganisaties momenteel stappen om neurotechnologieën te reguleren. Deze organisaties benadrukken de rol van menselijke waardigheid, een kernbeginsel van de mensenrechten, als leidend principe voor de bescherming van onze geest. Een duiding van de precieze betekenis van menselijke waardigheid voor neurotechnologieën ontbreekt echter. Dit interdisciplinaire project beoogt deze lacune te dichten door een juridisch-ethisch begrip van menselijke waardigheid te ontwikkelen dat kan dienen als basis voor de regulering van neurotechnologieën.
Is het richten van aandacht de manier waarop het brein kijkt zonder oogbewegingen?
van cognitief psycholoog Mieke Donk.
We missen soms cruciale visuele informatie, zelfs wanneer we er direct naar kijken, met mogelijk ernstige gevolgen. Dit komt doordat spatiële aandacht niet altijd de juiste delen van het gezichtsveld selecteert. Om zulke missers te voorkomen, is het van belang spatiële aandacht beter te begrijpen. Met gedragsexperimenten en geavanceerde brain imaging onderzoekt dit project of het richten van aandacht op perifere objecten het brein in staat stelt, om zonder oogbewegingen, hoge-resolutie foveale verwerkingscapaciteit te benutten. Daarmee kan aandacht zowel de visuele waarneming verbeteren als de gevolgen van oogbewegingen voorspellen. De bevindingen kunnen bijdragen aan klinische diagnostiek en aan beter display-ontwerp.
SOUND ASLEEP: Hoe hoorstrategieën, coping en slaap bijdragen aan een goede gezondheid bij gehoorverlies
van neuropsycholoog Sophia Kramer en gehooronderzoeker Adriana Zekveld.
Ongeveer 2,6 miljoen volwassenen in Nederland hebben gehoorverlies. Zelfs met moderne hoortoestellen moeten veel mensen zich inspannen om gesprekken te volgen, wat leidt tot vermoeidheid. Als deze vermoeidheid zich opstapelt, kan dit maatschappelijke deelname verminderen, de mentale gezondheid beïnvloeden en het algemeen welzijn schaden. Dit project combineert laboratoriumonderzoek, metingen in het dagelijks leven en langlopende bevolkingsstudies om te begrijpen hoe gehoorverlies leidt tot vermoeidheid en gezondheidsproblemen. Uniek is de focus op hoe mensen overdag omgaan met luisterinspanning en hoe slaap helpt hiervan te herstellen. Dit levert handvatten op om dagelijks functioneren en kwaliteit van leven te verbeteren.
De “Gouden Weken”: Groepsdynamiek aan het Begin van het Schooljaar
van prof. dr. M.T. Mainhard (Universiteit Leiden) en ontwikkelingspsycholoog Fanny de Swart.
In scholen leeft sterk het idee dat de eerste weken van het schooljaar, de zogenaamde gouden weken, bepalend zijn voor het verdere functioneren van de klas. Leraren horen vaak dat het misgaat wanneer je de groep in die periode niet goed neerzet. Daarom investeren scholen veel tijd en geld in trainingen en aanpakken voor deze weken. Opvallend genoeg ontbreekt voor de gouden weken een empirische basis. Dit project onderzoekt hoe klassen zich werkelijk ontwikkelen door gedrag, leerlingrelaties en klasklimaat nauwkeurig te volgen, en laat zien wanneer vroege groepsprocessen ertoe doen en hoe positieve groepsvorming eruitziet.
Gamificatie van terreur
van onderzoeker naar complottheorieën Jan-Willem van Prooijen.
Internationale veiligheidsdiensten waarschuwen voor de groeiende online aanwezigheid en activiteit van nihilistische gewelddadige extremistische (NVE) groeperingen, waarvan de leden kwetsbare jongeren manipuleren om extreme vormen van (zelf)beschadiging en terroristisch geweld te plegen. Deze groepen plegen verschillende soorten misdrijven zonder duidelijke ideologische motivatie, wat suggereert dat de huidige kennis van extremisme tekortschiet. Dit onderzoek probeert het inzicht in deze groeperingen te vergroten aan de hand van unieke digitale gegevens uit undercoveronderzoeken van veiligheidsdiensten.
Jemen Voorbij Grenzen: Migratie, Etniciteit en Sociale Verandering
van antropoloog Marina de Regt.
Jemen is een land dat al eeuwenlang beïnvloed wordt door migratie, met name vanuit de Hoorn van Afrika en Azië. Als gevolg van deze migratie zijn er veel Jemenieten van gemengde afkomst. De oorlog in Jemen heeft ertoe geleid dat veel Jemenieten naar naburige landen zijn gevlucht, waaronder mensen van gemengde afkomst. Dit project onderzoekt wat deze recent migratie betekent voor sociale en etnische relaties onder Jemenieten in Saudi Arabië, Djibouti, Ethiopië en Egypte. Het project heeft tot doel de verhalen van Jemenieten die tot nu toe geen deel hebben uitgemaakt van de geschiedenis vast te leggen en te analyseren.
Waarom mensen in risicovolle online gezondheids-hacks trappen en hoe we schade kunnen voorkomen
van communicatiewetenschapper Martin Tanis en prof. dr. M.A. Buijzen (Erasmus Universiteit)
Gezondheidsadvies op sociale media verschijnt steeds vaker als ‘health hacks’: korte, actiegerichte tips die snelle verbeteringen beloven, maar vaak onbewezen zijn of gezondheidsrisico’s met zich meebrengen. Dit project onderzoekt waarom mensen hier vatbaar voor zijn en ontwikkelt, via verschillende methoden, gebruikersgerichte interventies die weerbaarheid versterken met behoud van individuele autonomie.
Nederlandse vroeg-moderne religieuze debatten en het ontstaan van een publieke sfeer (1550-1700)
van hoogleraar Kerkgeschiedenis Mirjam van Veen en hoogleraar Oude Testament Willem van Peursen.
De Nederlandstalige religiedebatten (1550-1700) zijn een unieke bron om te onderzoeken hoe religieuze groepen na de reformatie hun eigen confessionele cultuur ontwikkelden en hoe deze debatten bijdroegen aan het ontstaan van een Nederlandse "debatcultuur". Door middel van de nieuwste digital humanities methoden en door middel van gedegen historisch handwerk onderzoeken we alle uitgegeven debatprotocollen. Zodoende analyseren we hoe de verschillende religieuze groepen klassieke en christelijke bronnen gebruikten om hun eigen traditie te ontwikkelen en hoe deze religieuze debatten bijdroegen aan een vroegmoderne publieke sfeer. Een digitale kritische editie van de debatten maakt dit nieuwe onderzoeksveld breed toegankelijk.
SGW Open Competitie L
SGW Open Competitie biedt onderzoekers de kans onderzoek te doen naar een onderwerp van eigen keuze, zónder thematische randvoorwaarden. Dit onderzoeksprogramma is bedoeld voor een brede groep onderzoekers in verschillende fases van hun wetenschappelijke loopbaan. De SGW Open Competitie L is voor onderzoekers die 15 jaar of langer geleden promoveerden en staat om het jaar open.