Vrije Universiteit Amsterdam kent een eredoctoraat toe aan Meredith Whittaker, onderzoeker en president van de Signal Foundation. Whittaker ontvangt het eredoctoraat voor haar belangrijke rol in het agenderen van de ethische en maatschappelijke gevolgen van AI, en voor haar baanbrekende werk op het gebied van privacy en digitale rechten. Het eredoctoraat is op voordracht van de Faculteit der Bètawetenschappen en wordt 19 november 2026 uitgereikt.
“Whittaker is een voorvechter van individuele rechten en een waar boegbeeld in het kritische debat rond de macht van big tech. Als universiteit die studenten opleidt tot vrije denkers en zich in haar onderzoek inzet voor onafhankelijk denken en maatschappelijke impact, is het werk van Whittaker een bron van inspiratie”, aldus decaan van de Faculteit der Bètawetenschappen Aletta Kraneveld.
Het eredoctoraat wordt uitgereikt door erepromotor hoogleraar Computer Science Stefan Schlobach op 19 november 2026, de 146e ‘verjaardag’ van de Vrije Universiteit Amsterdam. Deze viering, de ‘Dies Natalis’, staat in het teken van de uitdagingen en complexiteit die een snel veranderende wereld met zich meebrengt voor de individuele vrijheid en welke rol en inzichten de universiteit kan leveren in het beschermen van die vrijheden en een betere toekomst.
In een tijd waarin we dagelijks gebruikmaken van digitale platforms, privé of op het werk, hebben de techbedrijven achter deze platforms een enorme machtspositie. Deze winst gedreven techgiganten verzamelen persoonlijke gegevens en zetten die vervolgens in om ons gedrag en aandacht te sturen. Daarmee raakt de macht van deze bedrijven niet alleen aan onze privacy, maar ook aan onze individuele vrijheid, autonomie en aan de fundamenten van onze democratie. Whittaker stelt de macht van deze ‘big tech’ bedrijven aan de kaak, maar biedt met ‘Signal’, ook een non-profit gefinancierd alternatief. Met 70 tot 100 miljoen actieve gebruikers per maand laat ze zien dat een platform waar de privacy voor de gebruiker op de eerste plek komt mogelijk is en zelfs concurrerend kan zijn.
Naast president van Signal doet Whittaker onderzoek naar de maatschappelijke en economische impact van technologie en waarschuwt ze voor de ethische en maatschappelijke risico's van kunstmatige intelligentie. Ook is ze mede-oprichtervan het AI Now Institute. Dit onderzoeksinstituut aan New York University doet onderzoek naar de sociale implicaties van kunstmatige intelligentie en de macht van de tech-industrie.
Whittaker is ook voorvechter van gelijke rechten op de werkvloer. Daarmee verwierf ze bekendheid bij het grote publiek als een van de organisatoren van de Google Walkout in 2018, waar ze van 2006 tot 2019 werkte, een grootschalig protest tegen seksuele intimidatie en genderongelijkheid op de werkvloer.
Vrije Universiteit Amsterdam – Vrije Denkers
Het academisch thema van het collegejaar 2026/2027 is ‘Vrije denkers’. Daarmee benadrukt de Vrije Universiteit Amsterdam een belangrijk uitgangspunt in haar onderwijs, onderzoek en maatschappelijke impact: het stimuleren van mensen om zelfstandig, kritisch en vanuit verschillende perspectieven te denken. Vrij denken vraagt om ruimte voor verschil, dialoog en nieuwe inzichten. Zo wil de VU bijdragen aan een gezonde, duurzame en rechtvaardige samenleving, vanuit haar missie van ‘vrije denkers voor mens, samenleving en planeet’.