Onderwijs Onderzoek Actueel Over de VU EN
Login als
Studiekiezer Student Medewerker
Bachelor Master VU for Professionals
HOVO Amsterdam VU-NT2 VU Amsterdam Summer School Honoursprogramma Universitaire lerarenopleiding
Promoveren aan de VU Uitgelicht onderzoek Prijzen en onderscheidingen
Onderzoeksinstituten Onze wetenschappers Research Impact Support Portal Impact maken
Nieuws Agenda Gezond leven aan de VU
Israël en Palestijnse gebieden Cultuur op de campus
Praktische informatie VU en innovatiedistrict Zuidas Missie en Kernwaarden
Besturing Samenwerken met ons Alumni Universiteitsbibliotheek Werken bij de VU
Sorry! The information you are looking for is only available in Dutch.
Deze opleiding is opgeslagen in Mijn Studiekeuze.
Er is iets fout gegaan bij het uitvoeren van het verzoek.
Er is iets fout gegaan bij het uitvoeren van het verzoek.

Vingers schakelen eigen reddingsplan in bij extreme kou

Delen
18 mei 2026
Menselijke vingers beschikken over een ingebouwd beschermingsmechanisme tegen extreme kou. Dat blijkt uit het onderzoek van fysioloog Rebecca Weller naar koude-geïnduceerde vasodilatatie (CIVD): een fysiologische reactie waarbij de bloedvaten in de vingers zich na afkoeling tijdelijk weer openen om warm bloed terug te laten stromen.

Die onverwachte “warmtegolven” helpen om gevoel, beweging en weefsel in de handen zo lang mogelijk intact te houden. CIVD moet vooral worden gezien als een ondersteunend verdedigingsmechanisme van het lichaam, niet als een vervanging van goede bescherming tegen kou.

Weller onderzocht waarom deze reactie sterk verschilt tussen mensen. Daarbij keek zij naar de invloed van herhaalde blootstelling aan kou, verschillen tussen mannen en vrouwen en de grootte en vorm van handen en vingers. Ook bracht zij bestaande studies samen in een uitgebreide meta-analyse en onderzocht zij een casus van tweedegraads bevriezing.

Lichaamsbouw en vingerafmetingen
Uit de resultaten blijkt dat lichaamsbouw en vingerafmetingen belangrijker zijn voor de reactie op kou dan geslacht alleen. Daarnaast laat Weller zien dat herhaalde blootstelling aan kou het beschermingsmechanisme niet verzwakt. Wel kan eerder opgelopen koudeletsel, zoals bevriezing, de reactie vertragen, waardoor de kans op nieuw letsel mogelijk toeneemt.

De bevindingen geven een genuanceerder beeld van hoe het lichaam zich tegen kou verdedigt. De bloedtoevoer naar koude vingers blijft niet simpelweg afgesloten om warmteverlies te beperken, maar keert periodiek terug in golven. Daardoor kunnen handen tijdelijk blijven functioneren, zelfs onder koude omstandigheden.

Tegelijkertijd benadrukt Weller dat CIVD geen gegarandeerde bescherming biedt tegen ernstige kou. In milde of kortdurende blootstelling - bijvoorbeeld wanneer iemand tijdelijk handschoenen uittrekt om precisiewerk uit te voeren - kan het mechanisme helpen om behendigheid en comfort te behouden. Bij langdurige of extreme kou, waarbij weefsel dreigt te bevriezen, zijn goede bescherming en gedrag veel belangrijker.

Beroepsgroepen die in koude omgevingen werken
De uitkomsten van het onderzoek zijn vooral van belang voor militairen, hulpdiensten en mensen die beroepsmatig in koude omgevingen werken. Verminderde handfunctie kan daar direct gevolgen hebben voor veiligheid en prestaties, bijvoorbeeld bij het bedienen van gereedschap, machines of wapens. Wellers resultaten onderstrepen daarom het belang van effectieve handschoenen, het warm houden van het lichaam en slimme herstelstrategieën.

Neem contact op met Persvoorlichting VU

06 25763092

Direct naar

Homepage Cultuur op de campus Sportcentrum VU Dashboard

Studie

Academische jaarkalender Studiegids Rooster Canvas

Uitgelicht

Doneer aan het VUfonds VU Magazine Ad Valvas Digitale toegankelijkheid

Over de VU

Contact en route Werken bij de VU Faculteiten Diensten
Privacy Disclaimer Veiligheid Webcolofon Cookie instellingen Webarchief

Copyright © 2026 - Vrije Universiteit Amsterdam