Wat gebeurt er als een wiskundig bewijs niet langer het werk is van een mens, maar van een eigen AI-model waartoe academische onderzoekers geen toegang hebben? Wie is verantwoordelijk voor fouten, en wie krijgt de eer als het bewijs correct is? En hoe kunnen we vaststellen of een door AI gegenereerd bewijs werkelijk nieuw is, of slechts een slimme herformulering van bestaand werk zonder de juiste bronvermelding?
Dit zijn geen hypothetische vragen meer, maar actuele dilemma’s waar wiskundigen wereldwijd mee worstelen. Daarom heeft een internationale groep onderzoekers de Leidse Verklaring over Kunstmatige Intelligentie en Wiskunde gepresenteerd: een oproep tot actie om de uitdagingen aan te pakken die het gebruik van AI binnen het wiskundig onderzoek met zich meebrengt. Van de VU Amsterdam zijn de wiskundigen Sander Dahmen en Alain Chavarri Villarello hierbij betrokken.
De verklaring bevat aanbevelingen voor individuele wiskundigen, wiskundige organisaties/financiers, beleidsmakers en commerciële AI-laboratoria. Ze wordt onderschreven door de International Mathematical Union (IMU). Ulrike Tillmann, vicevoorzitter van de IMU, legt uit: „We nemen de snelle ontwikkeling en de impact van kunstmatige intelligentie op ons vakgebied zeer serieus: het biedt nieuwe en spannende mogelijkheden, maar roept ook vragen op die niet onbeantwoord mogen blijven. Door de verklaring te onderschrijven, bevestigt de IMU dat de toekomst van wiskundig onderzoek moet worden geleid door menselijk oordeel, eerlijke en transparante praktijken en de gedeelde waarden van de wereldwijde wiskundige gemeenschap. Wiskunde is, en moet altijd blijven, een diep menselijke onderneming.”
Binnen een week na de oorspronkelijke bekendmaking van de verklaring werd deze ondertekend door meer dan tweeduizend wetenschappers, waaronder vele vooraanstaande wiskundigen zoals Fields-medaillewinnaars Terence Tao, Elon Lindenstrauss, Martin Hairer, Peter Scholze, Hugo Duminil-Copin, James Maynard en Maryna Viazovska. Er is aandacht aan besteed in deVolkskrant/De Morgen (met Dahmen), The New York Times, Scientific American, Science, Pour la Science, India Today en tientallen andere nationale en internationale nieuwsberichten over de hele wereld.
Verklaring over AI en wiskunde
16 juni 2026
In de „Leidse Verklaring over kunstmatige intelligentie en wiskunde“ waarschuwt een internationale groep onderzoekers, waaronder twee wiskundigen van de VU Amsterdam, dat AI de fundamentele waarden van het vakgebied in gevaar brengt, en doet zij aanbevelingen.