Zakia Essanhaji onderzoekt hoe het begrip sociale veiligheid in de dagelijkse praktijk vorm krijgt en hoe universiteiten hun beleid effectiever kunnen inzetten om intimidatie, pesten, machtsmisbruik en structurele ongelijkheid tegen te gaan.
Focus op de praktijk
Sociale veiligheid staat hoog op de agenda van universiteiten. Toch is vaak onduidelijk wat het begrip precies betekent. De invulling verschilt per beleidsdocument, klachtenprocedure, collegezaal of werkoverleg. Essanhaji onderzoekt daarom niet alleen wat sociale veiligheid op papier is, maar vooral hoe medewerkers en studenten het begrip in de praktijk gebruiken, ervaren en soms ook ter discussie stellen.
Voor haar onderzoek voert zij etnografisch veldwerk uit aan drie Nederlandse universiteiten. Door beleidsdocumenten, meldingssystemen, onderwijspraktijken en dagelijkse werksituaties te bestuderen, brengt zij in kaart hoe sociale veiligheid binnen verschillende instellingen vorm krijgt. Zo laat zij zien dat de betekenis en werking van het begrip afhankelijk zijn van de organisatiecultuur, de geschiedenis van een instelling en de mensen die er werken en studeren.
De resultaten van het onderzoek moeten universiteiten helpen om hun beleid beter te laten aansluiten bij de dagelijkse praktijk. Op dit moment ontbreekt vaak inzicht in de vraag of maatregelen voor sociale veiligheid daadwerkelijk doen wat ze beogen. Essanhaji's onderzoek levert daarvoor een wetenschappelijke basis en biedt concrete aanknopingspunten om beleid en procedures te verbeteren.
Maatschappelijke impact
De inzichten kunnen universiteiten ondersteunen bij het ontwikkelen van een effectievere aanpak van sociale veiligheid, waarbij niet alleen incidenten worden aangepakt, maar ook de onderliggende structurele ongelijkheden die daaraan bijdragen. Daarmee biedt het onderzoek waardevolle handvatten voor beleidsmakers, socialeveiligheidsprofessionals, docenten en universiteitsbestuurders.
Het Veni-project bouwt voort op Essanhaji's eerdere onderzoek naar diversiteitsbeleid en institutionele ongelijkheid. Daarin liet zij zien hoe beleidsbegrippen zoals diversiteit in de praktijk worden geïnterpreteerd en welke gevolgen dat heeft voor de ervaringen en loopbanen van gemarginaliseerde wetenschappers. Met haar onderzoek richt zij diezelfde kritische blik nu op sociale veiligheid: hoe krijgt dit beleidsbegrip betekenis in de dagelijkse praktijk en voor wie werkt het daadwerkelijk?
Fotocredits: Deniece Brouwer