Dankzij financiering vanuit de subsidieregeling “Sociale veiligheid in hoger onderwijs en wetenschap” van het Ministerie van OCW ging op 1 november een onderzoek van start naar de ervaringen van studenten en universiteitsmedewerkers met een handicap op het gebied van sociale veiligheid en validisme. Het is het eerste onderzoek in Nederland dat de geleefde ervaringen van beide groepen in kaart brengt.
Academische instellingen in Nederland zetten steeds meer stappen richting inclusieve en veilige leer- en werkomgevingen. Hierbij gaat terecht veel aandacht naar de werking van gender, seksualiteit en etniciteit. Aan de werking van handicap wordt echter nauwelijks aandacht besteed. Hierdoor blijft validisme nog te vaak onzichtbaar: de buitensluiting, discriminatie, stigmatisering en marginalisering van mensen met een beperking, handicap, chronische ziekte en/of neurodivergentie. Tegelijkertijd toont nationaal en internationaal onderzoek aan dat er in de academische wereld een stilzwijgende niet-gehandicapte norm bestaat, die het voor studenten en medewerkers met een handicap moeilijker maakt om te participeren. De ervaringen van gehandicapte studenten en medewerkers in Nederland zijn tot nu toe echter nog nauwelijks in kaart gebracht.
Een groep onderzoekers van verschillende universiteiten nam daarom het initiatief voor een onderzoek naar de geleefde ervaringen van studenten en academici met een beperking: welke praktijken van in- en uitsluiting ervaren zij? Wat zijn de gevolgen voor hun (wetenschappelijke) carrières? Welke aanbevelingen kunnen er gedaan worden om het klimaat in de Nederlandse wetenschap te verbeteren? Dankzij financiering van het Ministerie van OCW kon dit project per 1 november 2026 van start gaan.
De ervaringen van studenten en medewerkers worden verzameld via interviews, maar deelnemers kunnen hun verhaal ook delen in de vorm van geschreven of gesproken getuigenissen. De onderzoekers zijn specifiek op zoek naar mensen die in de afgelopen vijf jaar geleden werkten of studeerden aan een Nederlandse universiteit, ook als zij daar nu niet meer aan verbonden zijn. Het eindrapport wordt verwacht in december 2027.
De aanvragers hebben zelf geleefde ervaring met validisme en hebben zowel hun professionele als hun ervaringskennis verwerkt in het onderzoeksvoorstel. Zij zullen ook betrokken blijven bij de uitvoering van het onderzoek. Hoofdaanvrager is Eline Pollaert, PhD onderzoeker aan de VU, die onderzoek doet naar de geschiedenis van Het Dorp: een woonwijk voor gehandicapte mensen in Arnhem. Het onderzoeksvoorstel kwam tot stand dankzij Bas Koelewijn (Universiteit Twente), Wim de Jong (Radboud Universiteit Nijmegen, Open Universiteit) en Nynke van den Boomen (voorheen Radboud Universiteit Nijmegen). Het onderzoek wordt uitgevoerd door Marijke Naezer (zelfstandig onderzoeker), in samenwerking met Bas Koelewijn.
Op de hoogte blijven van dit onderzoek? Meld je aan voor de interesselijst bij Marijke Naezer: m.m.naezer@vu.nl. Je ontvangt dan de oproep voor respondenten, tussentijdse updates en uiteindelijk ook het onderzoeksrapport.