Financiering van het programma ‘Gebruik van ruimte- infrastructuur voor aardobservatie- en planeetonderzoek (GO)’ uit 2025 wordt verdeeld over negen onderzoeksprojecten rond twee thema’s: aardobservatieonderzoek en onderzoek naar planeten en andere objecten binnen ons zonnestelsel.
Alle onderzoekers maken voor hun project substantieel gebruik van ruimte-infrastructuur zoals satellieten. Deze faciliteiten worden ontwikkeld en onderhouden door diverse nationale en internationale ruimtevaartorganisaties en instituties. De infrastructuur, en de daarvan afkomstige gegevens en signalen, zijn beschikbaar voor wetenschappers en andere gebruikers. NWO stimuleert samen met het Netherlands Space Office (NSO), in het kader van het flankerend ruimtevaartbeleid van het ministerie van OCW, het gebruik van deze infrastructuur door Nederlandse onderzoekers.
De toewijzingen voor de VU:
De zwarte doos openen: het gebruik van satelliet-MAP-gegevens om fouten in aerosolmodelprocessen te achterhalen van aardwetenschapper Nick Schutgens.
Modellen zijn erg nuttig om de klimaat impact van aerosol, kleine deeltjes in de lucht, te begrijpen. Deze invloed is vooral een afkoeling die de opwarming door broeikasgassen deels compenseert. Maar modellen hebben fouten en dit leidt tot grote onzekerheid in ons begrip. We gebruiken satellietmetingen, gecombineerd met een nieuwe methode, om de fouten in modellen te begrijpen en ze te verbeteren. Uit satellietdata van speciale sensoren kunnen deeltjes hoeveelheid, grootte, en zelfs vorm en samenstelling worden afgeschat. Omdat satellieten wereldwijd observeren, is dit een uitgelezen kans om ons begrip van aerosol en het klimaat te verbeteren.
Aardobservatie voor waterkwaliteit in Nederlandse binnenwateren (EO4WQ-NL) van aardwetenschappers Ype van der Velde en Marit van Oostende.
EO4WQ-NL ontwikkelt een nieuwe satellietgebaseerde methode om de waterkwaliteit van Nederlandse binnenwateren het hele jaar door te monitoren. Naast chlorofyl-a richt het project zich voor het eerst op het meten van optisch actieve ijzerverbindingen vanuit de ruimte - een belangrijke, maar tot nu toe onbenutte indicator voor nutriëntenstromen en sedimentdynamiek in de winter. Met beelden van Sentinel-2 en SuperDove, gecombineerd met veldmetingen, laboratoriumanalyse en slimme datamodellen, worden trends in eutrofiëring nauwkeuriger zichtbaar. Deze aanpak sluit direct aan bij de herziening van de Kaderrichtlijn Water in 2027, waarin aardobservatie een grotere rol speelt. EO4WQ-NL levert open tools en data voor sneller, beter waterbeheer.
NWO investeert in wetenschappelijke infrastructuur
Deze call is onderdeel van NWO’s inspanningen rondom wetenschappelijke infrastructuur. Samen met haar partners werkt NWO aan brede toegankelijkheid, vernieuwing en continuïteit van wetenschappelijke infrastructuur. Denk hierbij aan zeer gespecialiseerde apparaten, zoals grote telescopen of hoge veldmagneten, maar ook aan digitale infrastructuren, zoals wetenschappelijke computernetwerken of supercomputers, en aan biobanken en datacollecties, zoals data- of monsterverzamelingen. Dit soort faciliteiten zijn essentieel voor doorbraken in alle wetenschapsvelden.
Dankzij haar onafhankelijke positie en haar overzicht over het wetenschapssysteem, kan NWO het voortouw nemen in de ontwikkeling van een gezamenlijke langetermijnstrategie voor wetenschappelijke infrastructuur. Daarnaast neemt NWO een coördinerende en belangrijke (mede-)financierende rol bij de implementatie van deze strategie. Het doel is een evenwichtig en toekomstbestendig ecosysteem van hoogwaardige wetenschappelijke infrastructuur voor alle wetenschapsdomeinen.
Lees meer op de website van NWO