De projecten richten zich op het ontwikkelen, testen en opschalen van zogenoemde ‘transformatieve’ werkwijzen. Daarbij werken wetenschappers nauw samen met maatschappelijke organisaties om gezamenlijk kennis te ontwikkelen én te bepalen welke richting de klimaattransitie op moet gaan. Volgens KIN is die samenwerking essentieel, omdat er geen kant-en-klare oplossingen bestaan voor de complexe uitdagingen rond klimaatverandering.
De subsidie sluit aan bij een bredere oproep van KIN om de wetenschappelijke praktijk te vernieuwen. Traditioneel onderzoek is vaak sterk gespecialiseerd, versnipperd en competitief georganiseerd, wat het lastig maakt om grote maatschappelijke vraagstukken effectief aan te pakken. Met deze financiering wil KIN juist ruimte creëren voor een andere aanpak: een ‘transitiemindset’ waarin samenwerking centraal staat, verschillende vormen van kennis gelijk worden gewaardeerd en onderzoekers samen met de praktijk werken aan rechtvaardige systeemverandering.
Met de toegekende subsidie zet de VU een belangrijke stap in het versterken van haar rol binnen de klimaattransitie en het ontwikkelen van kennis die daadwerkelijk toepasbaar is in de samenleving.
De volgende projecten zijn toegewezen:
Emotional dynamics and decision-making in Zoöps van hoogleraar moderne en hedendaagse kunstgeschiedenis Katja Kwastek, K.J. Kuitenbrouwer (Stichting het Zoönomisch Instituut), drs. A. Smits MA (Stichting Zone2Source).
Dit project evalueert de rol van emoties binnen Zoöps, met de focus gericht op Zoöp Amstelpark. Elke organisatie die het Zoöp-model aanneemt en het Zoöp-contract ondertekent, is een Zoöp. In een Zoöp worden de belangen van niet-mensen (dieren, planten) actief vertegenwoordigd in besluitvormingsprocessen, met als doel een leefbare planeet voor iedereen. Emotionele dynamieken spelen een belangrijke rol in onze bereidheid hiertoe. Door middel van interviews, spreekuren en performances gaan we samen met parkbezoekers nadenken over de rol van emoties. De resultaten zullen helpen om het Zoöp-model te verbeteren en bewustzijn te creëren voor de rol van emoties in klimaattransities.
Lessons for impactful & effective transdisciplinary research coalitions: the case of the Mapping Fossil Ties Coalition van A P Pereira (Solid Sustainability Research), H. Arts (Stichting ter bevordering van de Fossielvrij-beweging), Assistent-professor milieubeleidsanalyse Mathieu Blondeel, G. Schaafsma (LEI), dr. G. Dix (UT), S Roeters (Sjors Roeters producties), C. Vetter (TU Delft).
Groeiende bewustzijn over de rol van de wetenschap in klimaatobstructie en de invloed van vervuilende industrieën heeft geleid tot grassroots-onderzoekscoalities. Hun transdisciplinaire onderzoek kan kennisinstellingen helpen om ongewenste invloed van industrie te voorkomen, academische vrijheid te beschermen en bij te dragen aan rechtvaardige transities. We bieden zulke onderzoekscoalities een toolkit, gebaseerd op onze ervaringen binnen de Mapping Fossil Ties-coalitie: academici, campagnevoerders en onafhankelijke onderzoekers die sinds 2023 banden tussen kennisinstellingen en de fossiele brandstofindustrie onderzoekt. Via workshops, een onderzoekshandboek en een academische publicatie delen we lessen over effectieve transdisciplinaire samenwerking en impact via activisme, journalistiek, beleid en wetenschap.
Deelname aan project:
Testing Climate Figures with the IPCC: Transforming Design Practices for Inter-Cultural Accessibility van prof. dr. S.M.C. Niederer (HvA), T. Balder, A. de Jonge MSc, hoogleraar Interactie klimaat en het sociaal-ecologische systeem Bart van den Hurk (Deltares), dr. L. van den Heijkant (UvA).
De IPCC-rapporten spelen wereldwijd een belangrijke rol in het klimaatdebat en -beleid. Toch zijn de wetenschappelijke figuren in deze rapporten voor veel mensen moeilijk te begrijpen. Dit project test een nieuwe, bottom-up aanpak om IPCC-figuren te ontwerpen en te verbeteren, waarbij wordt uitgegaan van de behoeften van verschillende publieksgroepen. We onderzoeken wat figuren begrijpelijk en toegankelijk maakt, testen nieuwe ontwerpen met diverse groepen burgers in zes landen en laten deze ook beoordelen door experts. De resultaten worden samengebracht in een praktische open access toolkit waarmee de IPCC en andere organisaties hun klimaatcommunicatie inclusiever en toegankelijker kunnen maken.
Het Klimaatonderzoek Initiatief Nederland (KIN)
Het Klimaatonderzoek Initiatief Nederland (KIN) is de plek binnen NWO waar de kennis die nodig is voor klimaattransities stroomt, van wetenschap naar de praktijk én andersom. Het KIN doorbreekt waar nodig bestaande barrières in het (wetenschaps)systeem en jaagt samenwerking aan. Zo kunnen we samen versnellen, en krijgt kennis de kans om het verschil maken in de transitie naar een klimaatneutrale en klimaatbestendige toekomst.
Wetenschap in transitie
Deze call maakt onderdeel uit van de programmalijn 'Wetenschap in Transitie’. Met deze programmalijn willen NWO en KIN de wereld van de wetenschap stimuleren stappen te nemen in rechtvaardige klimaattransities door het ontwikkelen van toekomstbestendige manieren van samenwerken, onderzoek doen en financieren. Deze programmalijn omvat eveneens de call ‘Fonds Duurzamer onderzoeken’.