De winnaars waren gekozen op basis van hun concrete bijdrage aan meer transparante, inclusieve en toegankelijke onderzoekspraktijken.
Van principes naar praktijk
Wat de jury bij de tien projecten in het bijzonder opviel, was de grote diversiteit aan disciplines. De projecten besloegen velden als bio-informatica, ecologie, tandheelkunde, communicatie en psychologie. Deze variatie laat zien hoe Open Science-principes kunnen worden vertaald naar concrete praktijken binnen verschillende contexten – van het betrekken van burgers tot het open en herbruikbaar beschikbaar stellen van data, software en onderzoeksmaterialen, of het toepassen van praktijken als preregistratie.
“Misschien is de belangrijkste boodschap van de OSCAwards van dit jaar wel dat betekenisvolle verandering niet afhangt van één groep of initiatief. Integendeel, onderzoekers, studenten en ondersteunend personeel spelen allemaal een rol bij het verder brengen van Open Science. De transitie naar Open Science is een gezamenlijke inspanning.” - Alexandra Sarafoglou, mede-oprichter en bestuurslid van OSCA
De winnaars van de OSCAwards 2026
De volgende VU-projecten ontvingen een OSCAward 2026:
- Making Interactive Science Accessible and Reproducible: AbSolution and ENCORE – Rodrigo García-Valiente, Charisios Triantafyllou, Barbera van Schaik, Aldo Jongejan, Samuel Langton, Sabrina Pollastro, Dornatien Anang, Jeroen Guikema, Niek de Vries, Huub Hoefsloot & Antoine van Kampen (Amsterdam UMC, Bioinformatics Laboratory, Epidemiology and Data Science)
Interactieve tools hebben data-analyse ingrijpend veranderd door complexe methoden toegankelijk te maken, maar vaak ten koste van de reproduceerbaarheid. AbSolution is een open-source applicatie die dit probleem aanpakt door een codevrije, interactieve interface te combineren met volledige computationele transparantie via het ENCORE-reproduceerbaarheidsframework.
- Open Oral Radiology Education for Everyone – Julien Issa, Gerard Sanderink & Erwin Berkhout (Academisch Centrum Tandheelkunde Amsterdam (ACTA), Universiteit van Amsterdam (UvA) & Vrije Universiteit (VU) Amsterdam, Afdeling Mondradiologie en Digitale Tandheelkunde)
Dit project biedt vrij toegankelijke online leermodules in de mondradiologie, waarin gebruikers via interactieve, casusgestuurde training hun diagnostische vaardigheden als tandheelkundestudent of -professional kunnen verbeteren. Oorspronkelijk ontwikkeld voor intern onderwijs, zijn deze materialen uitgegroeid tot internationaal gebruikte open leermiddelen.
- BuurtBrein – Galoeh Adrian Noviar (Vrije Universiteit (VU) Amsterdam, Broader Mind Community Service Learning, Athena Instituut)
BuurtBrein is een community-based initiatief waarin bewoners leren hoe ze “wijkonderzoekers” kunnen worden in hun eigen buurten en gemeenschappen. Via workshops, samenwerking en praktijkervaring doen deelnemers onderzoekservaring op en ontwikkelen zij praktische onderzoeksvaardigheden rond thema’s en vraagstukken die voor hen relevant zijn.
- Connecting the Dots: ShareTrait’s Open Data Synthesis – Jacintha Ellers & Wilco Verberk (Vrije Universiteit (VU) Amsterdam, Amsterdam Institute for Life and Environment (A-LIFE))
ShareTrait is een nieuw, gebruiksvriendelijk platform dat is ontwikkeld om versnipperde ecologische data te ordenen tot een “universele taal” voor grootschalig onderzoek. Door te focussen op essentiële eigenschappen, zoals metabolisme en groei, stelt het initiatief wetenschappers in staat ecologische veranderingen beter te begrijpen via gezamenlijke datadeling en heeft het inmiddels meer dan vijfentwintigduizend records verzameld.
- Metapsy – Pim Cuijpers, Annemieke van Straten, Mathias Harrer, Wouter van Ballegooijen, Marketa Ciharova & Antonia Sprenger (Vrije Universiteit (VU) Amsterdam, Afdeling Klinische, Neuro- en Ontwikkelingspsychologie)
Metapsy is een open-sourceplatform dat wetenschappelijk bewijs verzamelt en samenvat over de effectiviteit van psychologische behandelingen voor mentale aandoeningen, zoals depressie, angst, obsessief-compulsieve stoornis en vele andere. Het biedt onderzoekers herbruikbare data en software, hulpverleners en patiënten een gebruiksvriendelijk en interactief meta-analytisch instrument, en het brede publiek toegankelijke artikelen over psychotherapie in begrijpelijke, niet-technische taal.
Meer informatie over alle winnende projecten is te vinden op de OSCA-website.
Over de Open Science Awards (OSCAwards)
De OSCAwards zijn in het leven geroepen om bijdragen aan Open Science te erkennen en waarderen, en om stil te staan bij de vele manieren waarop individuen veranderingen teweegbrengen richting een meer verantwoorde, transparante en inclusieve onderzoekscultuur. In vier Open Science-categorieën worden tien prijzen van € 400 toegekend. Inzendingen worden beoordeeld op hun aansluiting bij Open Science-waarden, hun potentieel om de wetenschap te verbeteren of de samenleving te laten profiteren, en hun bijdrage aan diversiteit, inclusie en duurzaamheid.
Over OSCA
De Open Science Community Amsterdam (OSCA) is een samenwerkingsinitiatief van de Universiteit van Amsterdam (UvA), Vrije Universiteit Amsterdam (VU), Hogeschool van Amsterdam (HvA), Amsterdam UMC en het Student Initiative for Open Science (SIOS). OSCA maakt deel uit van het bredere Open Science Community Network Netherlands (OSC-NL).
Het doel van de Open Science Community is een platform te creëren waar onderzoekers en studenten van alle instellingen en faculteiten elkaar kunnen ontmoeten en van elkaar kunnen leren over Open Science-praktijken.
