Tegelijkertijd groeien inkomsten uit nalatenschappen sterk: goede doelen ontvingen in 2024 minimaal 512 miljoen euro uit erfenissen. Dat blijkt uit de 15e editie van Geven in Nederland, het tweejaarlijkse onderzoek van het Centrum voor Filantropische Studies aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Het rapport werd vanmiddag gepresenteerd tijdens de 'Dag van de Filantropie 2026'. Prinses Laurentien van Oranje kreeg de eerste uitgave van deze 15e jubileumeditie overhandigd.
Huishoudens
Nederlandse huishoudens gaven in 2024 samen 2,4 miljard euro aan goede doelen. Dat is iets meer dan in 2022, toen het om 2,3 miljard euro ging. Gecorrigeerd voor inflatie is de waarde van die giften echter afgenomen. Ook het aandeel huishoudens dat doneert, nam af. In 2024 gaf 76 procent van de huishoudens geld of goederen aan goede doelen. In 2022 lag dat percentage nog 7 procentpunt hoger. Tegelijkertijd geven huishoudens die wél doneren gemiddeld meer: het gemiddelde giftbedrag onder gevende huishoudens steeg naar 415 euro, 58 euro meer dan in 2022.
De gevers van de huishoudens die doneren zijn vaker ouder, hoger opgeleid, gelovig, hebben vaker een partner en kinderen, een hoger inkomen en een eigen woning. Daarmee laat het onderzoek zien dat geven aan goede doelen niet gelijk verdeeld is over de samenleving. Een kleiner en relatief draagkrachtiger deel van Nederland draagt een steeds groter deel van de giften.
De geefbereidheid na een verzoek is de afgelopen jaren sterk afgenomen. In 2006 gaf nog 81 procent van de huishoudens na een verzoek; in 2025 was dat 34 procent. Ook het aandeel huishoudens dat een verzoek kreeg, daalde: van 60 procent in 2006 naar 41 procent in 2025.
Gen-Z & vrijwilligerswerk
Het onderzoek laat ook zien dat jongeren uit generatie Z, tussen de 17 en 27 jaar, in 2024 minder vaak geld geven aan goede doelen dan leeftijdsgenoten twintig jaar geleden. Wel zetten zij zich vaker vrijwillig in. Daarmee verschuift hun betrokkenheid deels van geld geven naar tijd geven.
Vrijwillige inzet blijft breed aanwezig in Nederland. In totaal zet 77 procent van de Nederlanders zich op ten minste één manier vrijwillig in. Daarbij gaat het zowel om vrijwilligerswerk in organisatieverband, zoals bij een vereniging of stichting, als om informele hulp, bijvoorbeeld aan buren, familie of bekenden. De groep Nederlanders die vaker vrijwillig tijd inzet heeft vaak dezelfde demografische kenmerken als de groep die vaker geld geeft.
Bedrijven
Ook bedrijven dragen minder vaak bij aan goede doelen dan voorheen. In 2024 gaf 44 procent van de bedrijven via sponsoring of giften. Dat is iets meer dan in 2022, toen het aandeel op 39 procent lag, maar nog altijd duidelijk minder dan vóór 2020. Toen gaf 61 procent van de bedrijven aan goede doelen.
Toch droegen bedrijven in 2024 samen naar schatting 1,7 miljard euro bij. Dat laat zien dat de totale bijdrage vooral steunt op een kleinere groep bedrijven die veel geeft. Familiebedrijven nemen hierin een unieke positie in: hun giften stijgen sinds 2014, terwijl de giften van andere bedrijven al sinds 2008 dalen.
Nalatenschappen
Een belangrijke positieve ontwikkeling voor goede doelen is de groei van inkomsten uit nalatenschappen. In 2024 ontvingen goededoelenorganisaties minimaal 512 miljoen euro uit erfenissen. Die inkomsten groeien steeds sneller. Tussen 2001 en 2024 namen inkomsten uit nalatenschappen gemiddeld met 4 procent per jaar toe. In de periode 2018 tot 2024 was dat gemiddeld 8 procent per jaar, en tussen 2022 en 2024 zelfs 13 procent.
De groei van nalatenschappen wijst erop dat de lang voorspelde ‘Gouden Eeuw van de filantropie’ dichterbij komt. Tegelijk is ook deze vorm van geven sterk afhankelijk van een relatief kleine groep mensen, vooral uit de oudste generatie, die ook bij leven al het meest heeft bijgedragen.
Fondsen en loterijen
Vermogensfondsen droegen in 2024 vanuit vermogensopbrengsten minstens 259 miljoen euro bij aan goede doelen. De totale bestedingen van vermogensfondsen bedroegen minstens 733 miljoen euro. Ook bij vermogensfondsen is een kleine groep grote fondsen verantwoordelijk voor het grootste deel van de bijdragen.
Tot slot laat het onderzoek zien dat goededoelenloterijen in 2024 samen een recordbedrag van 635 miljoen euro hebben afgedragen aan goededoelenorganisaties. Nederlanders die meespelen in goededoelenloterijen geven daarnaast vaker ook rechtstreeks geld aan goede doelen.
Het gehele rapport Geven in Nederland 2026 kan je hier vinden.
Over Geven in Nederland
Geven in Nederland is een tweejaarlijks onderzoeksproject van het Centrum voor Filantropische Studies van de Vrije Universiteit Amsterdam. Sinds 1995 brengt het onderzoek de vrijgevigheid en maatschappelijke betrokkenheid van Nederlandse huishoudens, nalatenschappen, fondsen, bedrijven en loterijen in kaart.