Arbusculaire mycorrhizaschimmels (AM-schimmels) vormen belangrijke 'handelspartnerschappen' met planten. De schimmels vormen complexe netwerken om planten te helpen voedingsstoffen zoals fosfor en stikstof te verwerven. In ruil daarvoor leveren planten koolstof aan de schimmels: jaarlijks wordt ruwweg een miljard ton koolstof overgedragen van planten naar mycorrhizale schimmelpartners. Omdat deze netwerken enorme hoeveelheden koolstof, voedingsstoffen en water verplaatsen, worden ze vaak een van de bloedsomloopsystemen van de aarde genoemd.
In een studie in FEMS Microbiology Letters analyseerden onderzoekers omgevings-DNA van de grootste wereldwijde dataset van AM-schimmels die tot nu toe is samengesteld. Ze laten zien dat er een opvallende kloof is: meer dan 70% van de ecoregio's van de wereld hebben geen sequentiegegevens voor AM-schimmels. Door deze hiaten in kaart te brengen, laten de onderzoekers zien dat het verzamelen van zulke gegevens sterk gericht is op een paar regio's. Het onderzoek werd bekroond met de titel "Best Study of 2025" in FEMS Microbiology Letters door de hoofdredacteuren van het tijdschrift.
Beperkte set regio's
"AM-schimmels ondersteunen het functioneren van de meeste ecosystemen op aarde, maar onze gegevens zijn sterk gericht op een beperkte set regio's," zegt Justin Stewart. "Als we betere voorspellingen willen doen over biodiversiteit, koolstofcyclus en de veerkracht van ecosystemen, hebben we een veel representatievere mondiale steekproef nodig."
Grote delen van Afrika, delen van Azië, boreale systemen en droge gebieden blijven ernstig ondervertegenwoordigd. De gevolgen reiken verder dan alleen biodiversiteitsenquêtes. AM-schimmels beïnvloeden de productiviteit van planten, bodemaggregatie en koolstofstabilisatie. Zonder een meer representatieve bemonstering zijn projecties van de verspreiding van schimmels en hun bijdragen aan doelstellingen voor klimaatmitigatie en -herstel erg onzeker. Door de aandacht te vestigen op dit gebrek aan gegevens kunnen onderzoekers worden aangemoedigd om toekomstige bemonstering te richten op de ondervertegenwoordigde gebieden.
De mycorrhizale netwerken op aarde beschermen
Het onderzoek maakt deel uit van een wereldwijd initiatief onder leiding van SPUN. Hun missie is het in kaart brengen van en pleiten voor de bescherming van de mycorrhizale netwerken op aarde. Vorig jaar publiceerden medewerkers wereldwijde kaarten van mycorrhizaschimmeldiversiteit in Nature. In deze kaarten zijn bijna drie miljard DNA-sequenties, satellietbeelden en ongeveer 25.000 bodemmonsters geïntegreerd om voorspellende modellen te genereren van de wereldwijde biodiversiteit en de aanwezigheid van mycorrhizaschimmels.
Hoewel deze modellen biodiversiteitspatronen wereldwijd kunnen voorspellen - ook in ecosystemen zonder monsters - moeten ze worden bevestigd. De onzekerheid neemt toe in gebieden met weinig of geen empirische gegevens. Voor meer dan 600 ecocystemen geldt dat DNA-gegevens van ondergrondse AM-schimmels ontbreken of nog niet openbaar beschikbaar zijn. Om deze onzekerheid te verminderen zijn gerichte bemonsterings- en grondtestinitiatieven nodig in ondervertegenwoordigde gebieden.
Underground Explorers
Om hier iets aan te doen, lanceerde SPUN het Underground Explorers Program, een gedecentraliseerd en door de gemeenschap geleid initiatief waarbij onderzoekers en lokale gemeenschappen bodemmonsters verzamelen in ondervertegenwoordigde ecosystemen. Door het nemen van monsters uit te breiden naar over het hoofd geziene habitats, wil het programma de onzekerheid in wereldwijde kaarten verminderen en open data genereren die de voorspellingen en prognoses van schimmelbiodiversiteit verbeteren.