Kleine boeren op Lombok merken de impact van klimaatverandering, maar hun ervaringen worden vaak genegeerd. “Hoe verder je uitzoomt, hoe minder de mensen gehoord worden die direct te maken hebben met de effecten van klimaatverandering,” zegt antropoloog Jop Koopman. Hij pleit ervoor de stem van de boer centraal te stellen bij klimaatmaatregelen.
Koopman: “Mijn onderzoek laat zien dat de manier waarop Indonesische boeren het klimaat ervaren en erop reageren wordt beïnvloed door een groot aantal factoren: de overheid, religie, oude en nieuwe kennis, globalisering, neoliberalisme, corruptie, NGOs, en waardeketens. Al deze invloeden zorgen voor tegenstrijdige signalen, waarin de stem van de boeren vergeten wordt. Maar juist zij zijn de mensen die aan de frontlinie staan."
Lastig
Volgens Koopman wordt het hierdoor lastig om goede keuzes te maken en ook om gepaste hulp en ondersteuning te geven. "Een one-size-fits-all benadering werkt niet voldoende voor adequate adaptatie, terwijl dat nu wel de werkelijkheid is. De stem van de boeren is belangrijk, omdat zij de lokale context en kennis over kunnen brengen, waarop adaptatiestrategieën en -beleid gebaseerd worden."
Kwetsbaar
Kleine boeren zorgen wereldwijd voor het grootste deel van ons voedsel, maar zijn juist het meest kwetsbaar voor klimaatverandering. “Voor de praktijk is hun kennis belangrijk, gezien de steeds groter wordende druk van klimaatverandering op onze voedselvoorziening,” stelt Koopman. “Overheden, NGOs en boerenorganisaties kunnen leren van deze inzichten om hun beleid en projecten beter af te stemmen op de realiteit van de boeren.
Aansluiting
Voor het onderzoek deed Koopman uitgebreid veldwerk in Lombok tussen 2019 en 2023, met meerdere periodes op het eiland, waaronder één jaar aaneengesloten. “Het onderzoek stelt de stem van de boer centraal,” zegt hij, “want daar moet aansluiting bij zijn om de uitdagingen van de toekomst aan te kunnen.”
Foto: Jop Koopman