Al meer dan 30 jaar volgt het VU Centrum voor Filantropische Studies het geefgedrag van Nederland op de voet, met tweejaarlijks een publicatie van de resultaten in boekvorm. Dit jaar viel de presentatie van de jubileumuitgave samen met een bijzondere editie van de Dag van de Filantropie.
Laat het nou nét samenvallen met de warmste dag van het jaar: de Dag van de Filantropie op 26 juni jl. bij de Vrije Universiteit Amsterdam. ‘Ja, Code Rood zorgde er wel voor dat wat meer mensen die zich hadden aangemeld, niet kwamen, maar desondanks was het een heel geslaagde dag,’ blikt VU-onderzoeker en organisator Stephanie Koolen-Maas terug.
Extra speciaal
Het programma was er dan ook naar: interactieve expertsessies in de ochtend, de overhandiging van het eerste exemplaar van het boek Geven in Nederland 2026 aan Laurentien van Oranje, en Humberto Tan als dagvoorzitter. Bijzonder slotakkoord van de dag was de afscheidsrede van prof. dr. Theo Schuyt, de grondlegger van het VU Centrum voor Filantropische Studies en het baanbrekende, longitudinale onderzoek naar filantropie in Nederland. Hij was het, die in de jaren ‘90 het onderzoek naar filantropie vanuit de Verenigde Staten naar Nederland haalde. En tot op de dag van vandaag zijn Nederland en de VS de enige landen waar dergelijk onderzoek op deze manier en schaal plaatsvindt! ’Dat maakte deze jubileumeditie wel extra speciaal,’ zegt Stephanie. ‘Meer dan dertig jaar onderzoek naar geefgedrag in Nederland en de 15e editie van het boek. Waar Theo natuurlijk een onmisbare rol in heeft gespeeld.’
Waardevolle info
Het onderzoek en het bijbehorende boek zijn dan ook al decennialang een baken in de wereld van de Nederlandse filantropie. Alle cijfers, doelgroepen, ontwikkelingen en trends worden in kaart gebracht. ‘Waardevolle informatie voor fondsenwervers bij goede doelen, maar ook voor bijvoorbeeld vermogensfondsen, charity desks van financiële instellingen, en bedrijven die hun maatschappelijke betrokkenheid willen vormgeven – eigenlijk voor iedereen met interesse in filantropie,’ legt Stephanie uit.
Trends en ontwikkelingen
Een gemêleerd gezelschap werd in de plenaire middagsessie bijgepraat over de trends en ontwikkelingen uit het onderzoek. Zo blijken Nederlandse gevers aan goede doelen nog altijd goed voor zo’n 5,5 miljard euro (2024). ‘Maar een steeds groter deel van de giften komt van een steeds kleinere groep gevers. Dat zien we zowel bij particulieren als bij bedrijven,’ licht Stephanie toe. “Die gevers zijn bovendien bovengemiddeld hoog opgeleid en welvarend. Tegelijkertijd zien we dat het aandeel nalatenschappen stijgt. Dat is niet zo verwonderlijk, als je de demografische ontwikkeling van een naoorlogse generatie op leeftijd ernaast legt. Dat is een groep die ook bij leven al genereus geeft.’ Minstens zo karakteristiek is het geefgedrag van de jonge generaties: ‘Gen Z heeft duidelijk minder financiële armslag en toont haar betrokkenheid juist via bijvoorbeeld vrijwilligerswerk.’
Gouden eeuw
Het is maar een greep uit de onderzoeksresultaten en onderwerpen die de revue passeerden in Geven in Nederland 2026 en op de Dag van de Filantropie. ‘Die laten zien wat de waarde is van het onderzoek,’ zegt Stephanie. ‘Zoals we nu in de ”Gouden eeuw van de filantropie” zitten, zoals Theo die jaren geleden al voorspelde, zo weten we dat we met het geefgedrag van jongere generaties en van bijvoorbeeld andere cultureel-etnische groepen flink aan de slag moeten. Hoe kunnen hun betrokkenheid voor goede doelen behouden en vergroten? We hebben de komende jaren daarom nog genoeg onderzoek te doen bij het Centrum voor Filantropische Studies.’