Op 4 mei 2026 overleed prof. dr J.B. (Hans) Opschoor op 81-jarige leeftijd van 1982 tot 1990 was hij directeur van het Instituut voor Milieuvraagstukken (IVM).
Na zijn studie economie in Rotterdam en een verblijf in Botswana behoorde Hans Opschoor in 1971 tot de oprichters van het IVM aan de Vrije Universiteit. Het instituut bestond destijds uit een klein groepje jonge, bevlogen academici, die ervan overtuigd waren dat de aanpak van milieuproblemen gebaat was bij toegepast interdisciplinair onderzoek. In de beginjaren richtte Hans zich vooral op de schade door milieuverontreiniging en de mogelijkheid om die economisch te waarderen. Dat onderwerp vormde de basis van het proefschrift waarop hij in 1974 promoveerde.
Ook na zijn benoeming tot directeur van het IVM in 1982 bleef hij actief als onderzoeker. In 1987 werd hij benoemd tot hoogleraar. In zijn oratie, ‘Duurzaamheid en verandering’, introduceerde hij de ‘milieugebruiksruimte’, een begrip dat lange tijd populair bleef bij onderzoekers en beleidsmakers. Daarnaast was Hans de eerste hoofdredacteur van Environmental & Resource Economics, het Europese tijdschrift voor milieueconomie dat nog altijd geldt als toonaangevend binnen het vakgebied.
Hans had steeds bijzondere aandacht voor de internationale dimensies van milieuvraagstukken alsmede voor de relatie tussen milieu en ontwikkeling. Hij initieerde diverse projecten en samenwerkingsverbanden in Afrika, Azië en Oost-Europa.
Na zijn vertrek bij het IVM in 1990 was Hans onder meer hoogleraar milieueconomie bij de economische faculteit van de VU, voorzitter van de Raad voor het Milieu- en Natuuronderzoek (RMNO), en rector van het Institute of Social Studies in Den Haag.
Hans geloofde sterk in het samen werken aan een betere wereld. Zijn aanwezigheid bleef zelden onopgemerkt – niet alleen door zijn ideeën maar ook door zijn stemvolume en bulderende lach. Tegelijkertijd kon hij goed luisteren en toonde oprecht interesse in anderen. Voor velen die met hem hebben samengewerkt of hem hebben gekend, blijft de herinnering aan een inspirerende collega en bijzonder mens. Hij zal gemist worden.