Voor het eerst is wetenschappelijk aannemelijk gemaakt dat het Nederlandse alcoholslotprogramma (ASP) daadwerkelijk helpt om herhaald rijden onder invloed tegen te gaan.
“Het resultaat is duidelijk: bestuurders met een alcoholslot rijden minder vaak opnieuw onder invloed, niet alleen tijdens het programma, maar ook daarna,” zegt Blom. “Dat wijst erop dat het programma mogelijk blijvende gedragsverandering kan stimuleren. Een belangrijke stap voor verkeersveiligheid.”
Veelbelovend programma stopgezet
Het ASP werd in 2011 in Nederland geïntroduceerd voor bestuurders met een hoog alcoholpromillage. Deelnemers lieten een alcoholslot inbouwen dat het voertuig blokkeerde bij een positieve blaastest en volgden een intensief Monitoring & Support-programma met gepersonaliseerde feedback en educatie. Het doel: herhaling van rijden onder invloed voorkomen en blijvende gedragsverandering stimuleren. Het programma oogde veelbelovend, maar in 2016 werd het voortijdig stopgezet vanwege juridische bezwaren. “Het is jammer dat het programma toen werd stopgezet, want het effect was nog niet volledig onderzocht,” zegt Blom.
Voor het eerst systematisch onderzocht
Het onderzoek van Blom vult die kennislacune. Door landelijke gegevens van het CBR en justitiële registraties te koppelen, kon worden onderzocht wat bestuurders met een alcoholslot anders deden dan vergelijkbare bestuurders zonder slot. Het resultaat: wie het slot gebruikte, pleegde veel minder herhaalde alcoholovertredingen, zowel tijdens het programma als jaren daarna.
Effectief voor de meeste groepen
Het ASP werkte voor mannen en vrouwen, jongere en oudere bestuurders, beginnende en ervaren chauffeurs, en personen met verschillende criminele achtergronden. Alleen een kleine groep ‘vroege starters‘ – mensen die al vóór hun zestiende voor het eerst met justitie in aanraking kwamen – profiteerde minder van het ASP en heeft mogelijk een bredere, intensievere aanpak nodig.
Blijvende gedragsverandering
Het onderzoek laat zien dat het effect van het alcoholslot niet tijdelijk is. De combinatie van technische controle en intensieve begeleiding zorgt ervoor dat deelnemers hun gedrag echt veranderen. “Dit lijkt niet zomaar een maatregel die overtreders tijdelijk tegenhoudt,” zegt Blom. “Het alcoholslot helpt bestuurders om hun gewoontes te veranderen, wat de verkeersveiligheid aanzienlijk verbetert.”
Implicaties voor beleid
De bevindingen bieden concrete handvatten voor beleidsmakers. Waar rijontzeggingen vaak worden overtreden, voorkomt het alcoholslot daadwerkelijk dat bestuurders opnieuw onder invloed rijden, terwijl ze hun mobiliteit behouden. “De resultaten uit het onderzoek laten zien dat herinvoering van het alcoholslotprogramma een gerichte en proportionele manier kan zijn om verkeersveiligheid te verbeteren,” concludeert Blom. Door kosten, duur en doelgroepen slim aan te passen, kan het ASP zowel effectief als rechtvaardig worden ingezet.
Blom promoveert op 11 februari 2026 op dit onderzoek aan de Vrije Universiteit Amsterdam.