Politicoloog Julia Rone ontvangt een ERC Starting Grant voor onderzoek naar de rol van arbeidsmigratie in de Europese digitale transitie. Zij onderzoekt voor het eerst systematisch hoe arbeidsmigranten op verschillende niveaus van de digitale technologiesector bijdragen aan de Europese ambities voor digitale strategische autonomie.
Europa investeert miljarden in onder meer kunstmatige intelligentie, cloudinfrastructuur, halfgeleiders en datacenters. Tegelijkertijd neemt de vraag naar arbeidskrachten toe. Frankrijk versoepelde in 2025 zijn zogenoemde talentpaspoort om internationale specialisten aan te trekken, terwijl de Europese Unie werkt aan instrumenten zoals de Talent Pool om werknemers uit derde landen te werven. Ook de plannen om de Europese datacentercapaciteit fors uit te breiden illustreren de omvang van de opgave.
Rone: “De discussie gaat over Europese digitale autonomie daardoor niet alleen over technologie, kapitaal en data. Ook arbeidsmigratie is een cruciale voorwaarde om die autonomie mogelijk te maken. Grote digitale infrastructuurprojecten zijn immers afhankelijk van werknemers: van hoogopgeleide AI-specialisten en ingenieurs tot middelbaar en lager geschoolde technische krachten die bijvoorbeeld betrokken zijn bij de bouw en het onderhoud van datacenters en andere infrastructuur.”
Migratie als ontbrekende schakel
Tot nu toe is in wetenschappelijk onderzoek relatief weinig aandacht voor de manier waarop arbeidsmigranten de Europese digitale infrastructuur mede mogelijk maken. Rone wil die lacune vullen door arbeidsmigratie te bestuderen over de volledige technologische ‘stack’: van chips en netwerken tot cloud en AI.
Een belangrijk uitgangspunt van Rones project is dat digitale arbeid breder moet worden bekeken dan alleen de hoogopgeleide werknemer. Juist de bijdrage van middelbaar en lager geschoolde arbeidsmigranten blijft volgens haar vaak onderbelicht, terwijl ook deze groepen essentieel zijn voor de aanleg, exploitatie en uitbreiding van digitale infrastructuur.
Rone brengt ook in kaart hoe de regels en praktijken rond digitale arbeidsmigratie tot stand komen. Daarbij kijkt zij naar de wisselwerking tussen beleidsmakers, bedrijven, vakbonden en werknemers. Zo onderzoekt zij hoe Europese en nationale arbeids- en migratieregimes veranderen onder invloed van de groeiende vraag naar personeel in de digitale economie.
Maatschappelijke gevolgen
De resultaten kunnen een nieuw perspectief bieden op twee grote politieke vraagstukken die doorgaans afzonderlijk worden behandeld: migratie en digitalisering. “De Europese inzet op digitale strategische autonomie kan niet los worden gezien van de arbeidskrachten die de benodigde infrastructuur daadwerkelijk bouwen en draaiende houden,” aldus Rone.
Wanneer Europese digitale groei steeds meer afhankelijk wordt van arbeidsmigranten, rijzen vragen over arbeidsvoorwaarden, sociale bescherming en de positie van werknemers die vaak op tijdelijke of kwetsbare contracten werken. Tegelijkertijd biedt internationale werving bedrijven een snelle manier om personeelstekorten op te vangen, naast de langere termijnstrategie van het opleiden en omscholen van werknemers binnen Europa.
De ERC Starting Grant stelt Julia Rone in staat deze ontwikkelingen systematisch te onderzoeken. Haar onderzoek maakt daarmee zichtbaar welke arbeidsafhankelijkheden schuilgaan achter Europa’s streven naar digitale autonomie en kan bijdragen aan een beter geïnformeerd debat over hoe die transitie sociaal en economisch vorm krijgt.