Dit interdisciplinaire initiatief slaat een brug tussen communicatiewetenschap, economie en informatica om een cruciale maatschappelijke uitdaging aan te pakken die rechtstreeks aansluit bij de ASI-onderzoeksclusters over Gedrag en Bestuur, en Klimaatverandering en Energietransitie. De kerndoelstelling richt zich op een belangrijke hedendaagse uitdaging: terwijl generatieve AI-technologieën steeds meer doordringen in het dagelijks leven, zijn gebruikers zich vaak niet bewust van de werkelijke ecologische voetafdruk ervan. Met deze subsidie wil het onderzoeksteam een interactieve, virtuele ‘serious game’ ontwerpen op basis van levenscyclusanalyse (LCA). Het spel zal gebruikers kennis laten maken met zowel de effecten in de productiefase – waarbij wordt gekeken naar de voetafdruk van grondstoffen – als de effecten in de gebruiksfase, bijvoorbeeld het hoge elektriciteits- en waterverbruik van AI-modellen. Het zal zelfs praktische digitale keuzes bevatten, zoals hoe het anders formuleren van prompts of het aanpassen van reactietijden het energieverbruik direct kan beïnvloeden. Door deze complexe sociaal-technische systemen te vereenvoudigen tot een boeiende digitale omgeving, is het project bedoeld om cognitieve verwerking te bevorderen en individuen te helpen duurzame digitale gewoonten te verinnerlijken.
Het project loopt van 1 september 2026 tot en met 30 juni 2027. Het team zal traditionele spelmechanismen die ter plaatse worden toegepast, vertalen naar een toegankelijke virtuele omgeving, waardoor het gemakkelijker wordt om een representatieve steekproef te bereiken en de effectiviteit van de tool te testen. Vervolgens zullen ze gebruikmaken van een rigoureus onderzoeksontwerp met herhaalde metingen bij dezelfde proefpersonen om blijvende houdingsveranderingen en leerresultaten te evalueren, waarbij wordt gemeten of het spel VU-studenten daadwerkelijk in staat stelt om de frequentie van hun technologiegebruik te verminderen. Beoordelaars waren vol lof over het originele gebruik van een virtuele serious game om bewustwording te creëren, en we kijken ernaar uit om het project verder te zien evolueren, en natuurlijk om het spel zelf te spelen!