Rekken met een constante kracht zorgt direct voor meer bewegingsvrijheid dan het gewricht in een vaste stand houden, blijkt uit onderzoek van bewegingswetenschapper Guido Geusebroek. Deze bevinding kan op termijn bijdragen aan het verbeteren van behandelingen voor mensen die herstellen van een beroerte of leven met spastische spieraandoeningen.
Aandoeningen zoals een beroerte, verlamming en langdurige bedrust kunnen ervoor zorgen dat spieren en pezen korter en stijver worden. ‘Daardoor worden gewrichten minder beweeglijk en kunnen ze minder goed buigen of strekken. Dagelijkse bewegingen, zoals lopen en aankleden, kunnen hierdoor ernstig worden belemmerd,’ vertelt Geusebroek.
‘Op dit moment bestaat de behandeling van gewrichtsstijfheid onder meer uit het rekken van verkorte en verstijfde spieren met spalken, fysiotherapie en geautomatiseerde rekapparaten. Over de beste manier van rekken bestaat echter nog weinig wetenschappelijke overeenstemming,’ aldus de onderzoeker.
‘Mijn onderzoek richt zich daarom op de vraag hoe verschillende manieren van rekken de beweeglijkheid van een gewricht en de eigenschappen van spier- en peesweefsel beïnvloeden.’
Constante kracht zorgt voor meer bewegingsvrijheid
Het onderzoek bestaat uit een literatuurstudie naar bewegingsstijfheid van de enkel en drie experimenten met diermodellen. Geusebroek: ‘Uit de resultaten van eerdere literatuurstudies bij patiënten bleek dat rekken met een constante kracht direct meer bewegingsvrijheid van het enkelgewricht oplevert dan andere methoden. Er was echter niet genoeg duidelijk beschreven data beschikbaar om de effecten op de lange termijn te analyseren.’
Nieuw diermodel voor onderzoek naar gewrichtsstijfheid
Het eerste dierexperiment bevestigde dat rekken met een constante kracht op korte termijn meer effect heeft dan rekken met een constante stand, op spier- en peesniveau. Het tweede experiment onderzocht hoe de rek op microscopisch niveau verdeeld werd over een kuitspier en pees.
Geusebroek: ‘In het derde experiment ontwikkelden we een nieuw contractuurmodel in de enkel van de rat waarbij het enkelgewricht niet volledig wordt vastgezet en de poot nog gedeeltelijk belast kan worden. Daarmee kan gewrichtsstijfheid in een rattenmodel nauwkeuriger worden nagebootst. Dit model kan in toekomstig onderzoek worden gebruikt om de effectiviteit van rekken en andere behandelmethoden te onderzoeken.’
Mogelijke gevolgen voor revalidatie
De resultaten zijn volgens Geusebroek relevant voor fysiotherapeuten, revalidatieartsen en ontwikkelaars van medische hulpmiddelen. ‘Spalken en automatische rekapparaten kunnen mogelijk effectiever rekken wanneer ze een continue, constante kracht uitoefenen, in plaats van het gewricht op één vast punt vast te zetten,’ aldus Geusebroek.
Hij wijst erop dat vervolgonderzoek is nodig om vast te stellen wat het effect van rekken met een constante kracht op de lange termijn is. ’De resultaten kunnen uiteindelijk bijdragen aan het optimaliseren van behandelrichtlijnen en spalken in de revalidatiepraktijk en mogelijk bijdragen aan een betere kwaliteit van leven voor mensen die herstellen van een beroerte of leven met spastische spieraandoeningen,’ besluit de onderzoeker.