Criminoloog Jelle Lamsma ontvangt een Veni-beurs voor zijn onderzoek De ontrafeling van gewelddadig gedrag bij schizofrenie: een levensloopcriminologische benadering met inzichten uit de neurowetenschappen en forensische psychiatrie.
Lamsma gaat onderzoeken hoe neurobiologische, psychologische en omgevingsfactoren elkaar beïnvloeden en in welke combinatie zij leiden tot gewelddadig gedrag bij mensen met schizofrenie.
Complex en maatschappelijk urgent probleem
Gewelddadig gedrag bij mensen met schizofrenie is een urgent maatschappelijk probleem, maar het is onduidelijk hoe dit precies ontstaat. De oorzaak ligt waarschijnlijk in een wisselwerking tussen hersenafwijkingen, symptomen van de stoornis, middelenmisbruik en sociale problemen over de levensloop. Deze wisselwerking is echter nog niet onderzocht.
Ontwikkelingspaden naar geweld in kaart
Door inzichten te combineren uit de neurowetenschappen, forensische psychiatrie en criminologie onderzoekt Lamsma hoe neurobiologische, psychologische en omgevingsfactoren elkaar door verschillende levensfasen beïnvloeden en leiden tot gewelddadig gedrag. Daarbij maakt hij gebruik van grote internationale datasets, waaronder die van het wereldwijde ENIGMA-consortium en een Europees onderzoek van King’s College London. Ook is hij een samenwerking begonnen met het Nederlands Instituut voor Forensische Psychiatrie en Psychologie (NIFP) om hun data in het project te gebruiken. Met behulp van machine learning en andere geavanceerde statistische technieken brengt hij afwijkingen in hersennetwerken in kaart en modelleert hij mogelijke ontwikkelingspaden naar geweld.
Naar betere voorspelling en behandeling
De uitkomsten van het onderzoek zullen bijdragen aan een beter begrip van de oorzaken van geweld bij schizofrenie. “Met deze kennis kunnen behandelaren risicofactoren eerder herkennen en gerichter ingrijpen,” aldus Lamsma. “Daarnaast biedt het beleidsmakers aanknopingspunten voor het verbeteren van wet- en regelgeving en helpt het rechters en deskundigen bij de interpretatie van hersenscans in strafzaken,“.
Veni
De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) heeft aan Jelle Lamsma een Veni-beurs toegekend. Hiermee kan hij de komende drie jaar zijn onderzoek naar gewelddadig gedrag bij mensen met schizofrenie verder ontwikkelen.
De Veni-beurs geeft onderzoekers de ruimte om op basis van hun eigen ideeën vernieuwend en nieuwsgierigheidsgedreven onderzoek te doen. Het programma stimuleert creativiteit en draagt bij aan de kennisontwikkeling die nodig is voor de maatschappij van morgen. Met een maximale subsidie van 320.000 euro ondersteunt NWO onderzoekers uit diverse disciplines en achtergronden.
Bij de toekenning van de Veni-beurs kijkt de NWO naar de wetenschappelijke kwaliteit en het innovatieve karakter van het onderzoeksvoorstel, de verwachte wetenschappelijke en maatschappelijke impact en de kwaliteiten van de onderzoeker zelf. De Veni is bedoeld voor talentvolle onderzoekers die recent gepromoveerd zijn en geldt als belangrijke stap in een wetenschappelijke loopbaan. Samen met de Vidi- en Vici-beurzen vormt de Veni het NWO-Talentprogramma.