In samenwerking met wetenschappers van de Universiteit Utrecht (UU) en de Utrechtse Virologie ontwikkelen Seino Jongkees en zijn team van AIMMS VU innovatieve peptidemedicijnen om virale infecties te voorkomen. Zoals hij uitlegt: "Het is niet de vraag of er een nieuwe pandemie komt, maar wanneer."
De drijfveer achter Seino's zoektocht om bescherming tegen virussen eenvoudiger en toegankelijker te maken, vooral voor kwetsbare groepen die niet alleen op vaccinatie kunnen vertrouwen.
Achter de schermen: Ontdekking en hindernissen
Onder andere Seino's team bij AIMMS VU, UU virologen en UU structuurbiologen, hebben bijgedragen aan de gezamenlijke ontdekking van veelbelovende peptiden met behulp van mRNA display: "De kern is dat je gewoon een gigantische mix van willekeurige peptiden maakt en dan kijkt wat er aan het virale spike-eiwit blijft plakken." Voor succes, zegt hij, is zowel technologie als geluk nodig: "Er is veel geluk, misschien ontdek je iets dat op een nieuwe manier bindt, iets wat niemand eerder heeft gezien. Dat is spannend." Maar om dit om te zetten in een werkend medicijn moet je stabiliteitsproblemen oplossen. Ervoor zorgen dat peptiden niet te snel worden afgebroken in de longen of neusholte, en de productie- en combinatie-uitdagingen voor een multi-virus beschermingsmix uitwerken.
Stappen in de echte wereld
Hun ontdekkingen in het lab over proteïnematerialen in samenwerking met de UU hebben geleid tot verdere stappen in het traject van lab naar markt van spin-out VirxCel: "Voor farmaceutische bedrijven is het nog te vroeg - ze willen altijd dierproeven zien. Onze eerste investeerders zijn dus innovatiefondsen." De visie is een praktische neusspray die "niet gekoeld hoeft te worden, veel stabieler is dan een antilichaam en makkelijk te bewaren is."
VirxCel: Hoe werkt het?
In plaats van traditionele antivirale middelen richt VirxCel zich op korte, synthetische peptiden "met dezelfde bouwstenen als voedsel" die zich sterk en selectief binden aan virale eiwitten en zo infectie blokkeren. Seino: "We willen iets dat mensen zelf kunnen toedienen - een neusspray, zonder ernstige bijwerkingen. Stel je voor dat iedereen in een bejaardentehuis een kleine spray zou krijgen, of het zou gebruiken voor een concert of een reis." Hun aanpak baant zich nu een weg van celculturen naar hopelijk snel dierproeven.
Verder dan één virus en de volgende stappen
Het uiteindelijke doel: "Een neusspray met vier of vijf peptiden. Zodat je gedekt bent tegen griep, coronavirus en misschien nog wel meer. Want als je ziek wordt, weet je niet altijd welk virus het is." Als de dierproeven succesvol zijn, gaat het team op zoek naar grote investeerders voor klinisch werk: "Het gaat nooit snel, maar we hebben een plan," voegt Seino toe. "Het doel is om nieuwe moleculen in de pijplijn te houden, om altijd voorop te blijven lopen."
Gedachten over AI?
Hoewel computatie en AI een ondersteunende rol spelen, benadrukt Seino dat "er veel hype is - soms moet je het probleem gewoon op een andere manier oplossen", en hij herinnert ons eraan dat "de echte wereld nog steeds zorgvuldige, praktische wetenschap en regelgevend bewijs nodig heeft."
Meer weten?
Lees meer over Utrechtse Virologie: https://www.uu.nl/en/organisation/faculty-of-veterinary-medicine/research/infection-immunity-and-pathology/virology
Lees meer over VirXcel: https://virxcel.com