De mondelinge filosofie van Ọ̀rúnmìlà verdient erkenning als een volwaardige wereldfilosofie die bijdraagt aan de manieren waarop de mensheid zichzelf, haar geleefde ervaring en de wereld om zich heen begrijpt.
Ọ̀rúnmìlà is de centrale figuur die de spirituele boodschappen van Ifá interpreteert, het Yorùbá-kennissysteem dat afkomstig is uit West-Afrika. Ifá belichaamt een complex systeem van kennis, ethiek en levenswijsheid en zou niet langer enkel als religieus of folkloristisch beschouwd moeten worden, maar als een filosofische traditie die bijdraagt aan het menselijk begrip van bestaan en samenleving, blijkt uit onderzoek van filosoof Saheed Adesumbo Bello.
Mondelinge Overlevering
Bello legt uit: “Ifá is een oud systeem van kennis en waarzegging dat mondeling wordt doorgegeven. De mondelinge teksten van Ifá omvatten honderden verhalen, spreuken en symbolen, die door priester-geleerden worden geïnterpreteerd om mensen te helpen bij belangrijke levenskeuzes. De wijsheidstraditie en filosofische activiteiten binnen Ifá worden hervormd door Ọ̀rúnmìlà, de geest van inzicht en lotsbestemming.”
Fundamentele Vragen
Bello’s onderzoek gaat verder dan dat van (koloniale) westerse geleerden om het belang van Ifá te verduidelijken bij het herdenken van eurocentrische intellectuele tradities in onze postkoloniale wereld. Hij stelt: “Ifá werd voorheen vooral benaderd als een religieus of ritueel systeem, soms zelfs als folklore. Dit onderzoek toont aan dat de mondelinge traditie van de Yorùbá diepgaande filosofische inzichten bevat, vergelijkbaar met die in andere grote kennistradities wereldwijd. Ze behandelt fundamentele vragen over kennis, ethiek en het menselijk bestaan.”
Interdisciplinariteit en Dekolonisatie
Bello’s studie toont aan dat mondelinge tradities en een benadering die meerdere disciplines combineert essentieel zijn voor het begrijpen van de wereld. Bello: “De wereld kan niet volledig begrepen worden via alleen filosofie, geschiedenis of religie. Dit onderzoek onderstreept het belang van Ifá voor de dekolonisatie van mondelinge tradities en de multidisciplinaire dimensies binnen de Afrikaanse filosofie en wereldfilosofieën. Het draagt ook bij aan de zichtbaarheid van niet-westerse filosofieën en aan het doorbreken van eurocentrisch denken in de hedendaagse wereld.”