Nieuw project GUARDIANS helpt landen sneller en slimmer reageren op nucleaire crisissituaties
De Vrije Universiteit Amsterdam neemt deel aan een groot onderzoeksproject onder leiding van het Frans Atoom Agentschap om Europa beter te beschermen tegen nucleaire en radiologische rampen. Het zogeheten GUARDIANS-project, gefinancierd via het Europese Unie programma Horizon Europe, moet ervoor zorgen dat landen sneller, slimmer en beter gecoördineerd kunnen reageren bij een nucleair incident.
Het project loopt vier jaar en brengt 22 organisaties uit elf Europese landen samen, waaronder universiteiten, hulpdiensten en technologische bedrijven. Ook Nederland doet mee: hoogleraar Innovaties in Crisismanagement en Maatschappelijke Veerkracht Kees Boersma en universitair docent Crisisbestuur Nathan Clark onderzoeken hoe samenlevingen omgaan met nucleaire dreigingen en hoe burgers en overheden zich beter kunnen voorbereiden.
Volgens Boersma is het onderwerp actueler dan ooit: “De risico’s van nucleaire ongevallen of doelbewuste aanvallen nemen toe. Het is belangrijk dat we weten hoe we daarop kunnen reageren – niet alleen technisch, maar juist ook maatschappelijk.”
Technologische - en menselijke kant van crisismanagement
GUARDIANS richt zich niet alleen op technologie, maar ook op de menselijke kant van crisismanagement. Onderzoekers bestuderen hoe lokale gemeenschappen, bestuurders en hulpdiensten beter kunnen samenwerken en communiceren in noodsituaties veroorzaakt door nucleaire ongevallen.
Daarnaast ontwikkelt het project nieuwe technologieën, zoals radioactieve gassensoren, digitale triagesystemen voor hulpverlening en slimme decontaminatie- en medische maatregelen, waaronder een verbeterde manier om jodiumtabletten te verspreiden. Via een nieuw online platform, GUARDNET (online november 2025), kunnen gegevens in real time worden gedeeld, zodat besluitvorming tijdens een crisis sneller en nauwkeuriger verloopt.
Het uiteindelijke doel van GUARDIANS is de bevolking beter beschermen en de maatschappelijke en milieuschade bij nucleaire incidenten beperken. Door kennis, technologie en samenwerking te bundelen, wil de EU de veerkracht van Europa vergroten in een tijd waarin nucleaire veiligheid steeds belangrijker wordt.
Het project heeft een looptijd van vier jaar, maar de eerste onderzoeksresultaten worden volgend jaar verwacht.