David van den Berg is namens Parnassia Groep benoemd tot bijzonder hoogleraar klinische psychologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Zijn bijzondere leerstoel draagt de titel ‘Complexity of Psychopathology: Intervention, Prevention and Models’ (Complexiteit van psychopathologie: interventie, preventie en modellen).
Impactonderzoek
Binnen de bijzondere leerstoel doen Van den Berg en collega’s naar eigen zeggen voornamelijk ‘impactonderzoek’: toegepast onderzoek dat nieuwe vormen van diagnostiek en behandeling naar de klinische praktijk brengt. Van den Berg: “Naast directe innovatie in het hier en nu, zie ik het als onze taak om te laten zien hoe onze zorg er over vijf tot tien jaar uit zou kunnen zien.”
Van den Berg werkt vanuit de visie dat mentale problemen geen op zichzelf staande psychologische problemen zijn, maar een voortdurende wisselwerking tussen biologische, psychologische en sociaal-culturele factoren. “Gedurende iemands leven werken die factoren op elkaar in en houden ze elkaar in stand. Daarom ook vind ik dat we geen hard onderscheid kunnen maken tussen mensen met en zonder mentale problemen. We moeten variatie en complexiteit juist omarmen. Ieder individu, elk probleem en iedere context is uniek.
Tegelijkertijd kunnen we patronen herkennen in hoe mensen vastlopen in het leven. We hebben de afgelopen decennia heel veel kennis opgedaan over mentale problemen en de manier waarop we het herstel van mensen effectief kunnen bevorderen. Die kennis moeten we niet met het badwater weggooien, maar wel radicaal anders gaan gebruiken. Met nieuwe modellen, taal en praktijken op basis van de complexiteitsbenadering.”
Patterns of life: gamechanger?
Een belangrijk project op dit gebied is Patterns of Life, waarin onder andere ggz-professionals, ervaringsdeskundigen, ontwerpers, filosofen en programmeurs een nieuwe herstelgerichte diagnostiek voor de ggz ontwikkelen (Patroon Diagnostiek). “Dat betekent dat we vanuit een ander model en met andere taal, een andere relatie aangaan met zorgvragers, daarbij andere procedures doorlopen, en data en technologie integreren op een gepaste wijze. Ik ben ervan overtuigd dat dit project een gamechanger in de ggz kan zijn.”
Positieve verandering
Van den Berg: “Ik hoop vooral dat ik met mijn collega’s kan blijven bijdragen aan het mentale welzijn van mensen en aan een positieve verandering in de ggz. Het zijn spannende tijden, personeelstekorten zullen toenemen en de investeringen die goede ggz vergen, staan continu onder druk. Ik hoop eraan bij te dragen dat zowel politici als de samenleving de grote waarde van de ggz gaan zien en de ggz helpen kantelen naar een model gebaseerd op het omarmen van variatie en complexiteit. Deze bijzondere leerstoel helpt ons enorm bij dat proces.”
Over David van den Berg
David van den Berg is klinisch psycholoog en hoofd van Mark van der Gaag Research Centre (MRC) van Parnassia Groep in Den Haag. Hij is sinds 2024 bijzonder hoogleraar klinische psychologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Verder is hij supervisor bij de VGCt, EMDR practitioner en gespecialiseerd in de psychologische behandeling van psychose en PTSS. David is boegbeeld voor de TOPGGz afdeling Early Detection and Intervention Team (EDIT) Haaglanden en bestuurslid van de stichting Cognitie en Psychose (gedachten uitpluizen), van de sectie Stemmen, Achterdocht en Andere Bijzondere Belevingen van de VGCt, en van de stichting Redesigning Society.
Foto: Ed van Rijswijk