Connected World

Mondiale netwerken bepalen steeds meer onze economie, onze cultuur, onze relaties en onze directe omgeving. De manier waarop we werken verandert, net als de manier waarop we met elkaar communiceren. We uiten onze maatschappelijke zorgen anders, en we gaan anders om met het verleden, onze taal, relaties en religie. Mensen van over de hele wereld zijn dichter bij elkaar gekomen door globalisering en digitalisering: we zijn een Connected World. 

Jaarthema VU 2018/2019
Binnen het jaarthema van de VU hebben we aandacht voor vragen op het snijvlak van digitale verbindingen tussen mensen en meer traditionele verbindingen. 

  • Waartoe zijn digitale verbindingen allemaal (nog meer) in staat?
  • Wat kunnen de ‘humanities’, de sociale wetenschappen, godgeleerdheid, recht, economie en informatica van elkaar leren?
  • Zijn grote maatschappelijke vraagstukken –  zoals fake news, migratie, gastvrijheid, erfgoed, identiteit, ‘mixed classroom’ – gebaat bij oplossingen vanuit het brede onderzoeksveld Connected World?
Onderzoek naar de Connected World is bijna per definitie discipline-overstijgend. Binnen de VU staan twee interdisciplinaire onderzoeksinstituten centraal met onderzoek naar de connected world: CLUE+ en het Network Institute.

Historisch, technisch, theoretisch en sociaal: CLUE+

Al in de Oudheid bogen filosofen zich over toenemende connectiviteit. Vanaf de vijftiende eeuw groeiden overzeese handelsnetwerken. In de moderne tijd ontwikkelden zich multinationals met vestigingen wereldwijd. Recente en historische periodes van globalisering bieden kansen en mogelijkheden, maar gaan ook gepaard met problemen en conflicten: als er sprake is van groeiende verbondenheid, ligt ook uitsluiting op de loer; als nationale grenzen verdwijnen in een groter Europa of een mondiaal netwerk, spelen thema’s als vervreemding en identiteitsverlies.

CLUE+ benadrukt de historische dimensie van globalisering en netwerken en onderzoekt de Connected World als een filosofisch, technisch, theoretisch, sociaal en maatschappelijk vraagstuk. Het instituut brengt onderzoekers uit diverse wetenschapsgebieden bijeen om deze thema’s te onderzoeken.

Robots, nepnieuws en virtual reality: Network Institute
Het Network Institute richt zich direct op de digitale samenleving. Digitale technologie – van robots en mobiele apparatuur tot online platforms, taaltechnologie, virtual reality en autonome wapensystemen – ontwikkelt zich razendsnel en sleept de maatschappij met zich mee. Tegelijkertijd spelen er nieuwe maatschappelijke uitdagingen, zoals de digitale kloof, polarisatie, privacy en de verspreiding van desinformatie, waarbij technologische ontwikkelingen vaak zowel de aanleiding als een deel van de oplossing zijn.

Digitale technologie en sociale processen raken dus in toenemende mate met elkaar verstrengeld. Deze ontwikkelingen kun je niet afdoende bestuderen door een monodisciplinaire bril. Daarom faciliteert het Network Institute theoretisch en vraaggedreven onderzoek met interdisciplinaire onderzoeksteams.

En: juristen en economen
Ook vanuit recht (migratierecht) en economie zijn onderzoekers betrokken bij Connected World. Zo bestuderen vervoerseconomen maatschappelijke problemen die voortkomen uit ruimtelijke interacties en onderlinge bereikbaarheid binnen stedelijke gebieden. Ook is er aandacht voor de context van mondiale handel en migratie van individuen en bedrijven.

Vanuit verschillende disciplines houden VU-wetenschappers zich bezig met het thema Connected World. Via de links hieronder laten wij wetenschappers aan het woord die zich bezig houden met dit thema vanuit hun eigen werkveld.

Kristin Kleber - hoogleraar taal en cultuur van het Oude Nabije Oosten van de Faculteit der Geesteswetenschappen

Erik Verhoef - hoofd Ruimtelijke Economie van de School of Business and Economics

Tilo Hartmann - universitair hoofddocent Communicatiewetenschappen van de Faculteit der Sociale Wetenschappen

Piek Vossen - hoogleraar computationele lexicologie van de Faculteit der Geesteswetenschappen