Sorry! The information you are looking for is only available in Dutch.
Deze opleiding is bewaard in Mijn studiekeuze.
Deze opleiding kan niet bewaard worden.
Je bent nog niet ingelogd in Mijn studiekeuze. Log in of maak een account aan om jouw opleidingen op te slaan.
Er gaat iets mis, probeer het later nog een keer.

Australische ‘Black Summer' produceerde enorm veel CO2-uitstoot

16 september 2021
De Australische zomer van 2019-2020, ook wel ‘Black Summer’ genoemd, werd ontsierd door enorme bosbranden. Onderzoekers van de Vrije Universiteit Amsterdam, SRON Netherlands Institute for Space Research en KNMI hebben nu met behulp van satellietdata bepaald hoeveel CO2 er daarbij vrij is gekomen.

De bosbranden produceerden bijna tweemaal zoveel CO2 als het jaarlijkse verbruik van fossiele brandstoffen in heel Australië. De bevindingen zijn gepubliceerd in Nature.

De bosbranden, in overwegend eucalyptusbossen, woedden gedurende een periode van drie maanden. Het Nederlandse team van wetenschappers van de VU en SRON schat nu de totale CO2-uitstoot op ruim 700 miljard kilogram. Dat is bijna het dubbele van de jaarlijkse uitstoot door het verbruik van fossiele brandstoffen in heel Australië en vergelijkbaar met de jaarlijkse uitstoot door het wereldwijde vliegverkeer.

Satellietinstrument TROPOMI
Bosbrand-emissiemodellen gaven eerder al schattingen van emissies, maar die vertoonden uiteenlopende variaties. VU-/SRON-onderzoeker en eerste auteur Ivar van der Velde: "Door satellietdata van atmosferische koolmonoxide (CO) concentraties in te zetten, kunnen we de totale CO2-uitstoot veel beter inschatten. Daarvoor gebruikten we het Nederlandse satellietinstrument TROPOMI. Dat meet niet de uitstoot van branden, maar de impact op de hoeveelheid CO in de atmosfeer. We hebben een atmosferisch transportmodel gebruikt om de CO-uitstoot aan de grond te vertalen naar CO-concentraties in de atmosfeer. Vervolgens pasten we de schattingen van CO-emissies zo aan in het model dat we de gesimuleerde hoeveelheid koolmonoxide consistent maakten met de TROPOMI-metingen." Omdat de verhouding tussen CO en CO2 die vrijkomt bij branden in eucalyptusbossen vrij goed bekend is uit veldmetingen, konden de onderzoekers daarna ook de CO2-uitstoot van de 'Black Summer'-branden herleiden.

“TROPOMI stelt ons in staat om ook bosbranden en emissies van koolmonoxide veel nauwkeuriger te monitoren vanuit de ruimte dankzij de hoge precisie van het instrument tot dicht aan de onderste luchtlagen waar de branden zich afspelen”, aldus Ilse Aben, VU-hoogleraar en hoofd van het TROPOMI-team bij SRON.

Nieuw verschijnsel
Natuurbranden zijn op zichzelf een natuurlijk jaarlijks terugkerend fenomeen in Australië. Klimaat- en bosbrandexpert Guido van der Werf (VU): “Er zijn met name veelvuldig branden in het savanne-landschap van Australië. Het unieke van de ‘Black Summer’-branden is dat ze extreem groot waren en dat ze woedden in eucalyptusbossen waar we dit soort grote branden eigenlijk niet vaak zien.”

Het onderzoek werpt daarom nieuwe vragen op over deze (nog) zeldzame, maar zeer grote branden. De verwachting is dat deze branden in de toekomst vaker zullen voorkomen. Van der Werf vervolgt: “Dit zal een snel herstel van de getroffen bossen bemoeilijken waardoor een deel van de uitgestoten CO2 minder snel gecompenseerd wordt door CO2-opname bij hergroei. Een deel van de uitgestoten CO2 blijft dus langer in de atmosfeer en draagt zo bij aan de opwarming van de aarde. Dit staat in schril contrast met de vaak kleinere natuurbranden die over het algemeen worden gezien als klimaatneutraal omdat hergroei relatief snel na de brand kan plaatsvinden. We hebben dus mogelijk te maken met een nieuw fenomeen dat eerder lijkt op branden die worden waargenomen bij grootschalige ontbossing, zoals aan de randen van de Amazone. Zulke ontbossingsbranden veroorzaken netto CO2-uitstoot doordat biomassa permanent uit het ecosysteem wordt verwijderd om plaats te maken voor meer landbouwgrond."

Gezien de huidige opwarming van de aarde is het volgens de onderzoekers goed mogelijk dat de frequentie, duur en omvang van natuurbranden in Zuidoost-Australië - en mogelijk ook elders - in de toekomst alleen maar zullen toenemen. Dit zal bijdragen aan nog snellere stijging van CO2-concentraties dan verwacht.

Fotobijschrift: De koolmonoxideconcentratie [mol/m2] gemeten met TROPOMI over Australië op 20 december 2019. De hevige bosbranden veroorzaakten een sterke toename van koolmonoxide in de atmosfeer.