Sorry! The information you are looking for is only available in Dutch.
Deze opleiding is bewaard in Mijn studiekeuze.
Deze opleiding kan niet bewaard worden.
Je bent nog niet ingelogd in Mijn studiekeuze. Log in of maak een account aan om jouw opleidingen op te slaan.
Er gaat iets mis, probeer het later nog een keer.

Antilichaam lama kan mogelijk dodelijke infectie voorkomen

28 juli 2021
Onderzoekers van de Vrije Universiteit Amsterdam hebben, in samenwerking met de Universiteit van Cambridge, een nieuwe methode ontwikkeld om het levensbedreigende humaan cytomegalovirus aan te pakken. Dit virus blijft normaal gesproken onder de radar van het immuunsysteem, maar met behulp van antilichaamfragmenten uit lama’s, kan het virus opgespoord en opgeruimd worden.

De meerderheid van de bevolking is geïnfecteerd met het humaan cytomegalovirus (HCMV). Het immuunsysteem van gezonde mensen is in staat om dit onder controle te houden. Het virus verschuilt zich in onze witte bloedcellen, maar kan echter oplaaien op het moment dat het immuunsysteem verzwakt is of onderdrukt wordt. Bij cel- of orgaantransplantaties kan dit dodelijke gevolgen hebben.

In een studie gepubliceerd in Nature Communications hebben wetenschappers onder leiding van hoogleraren Martine Smit (VU Amsterdam) en John Sinclair (University of Cambridge) een nieuwe methode ontwikkeld om het virus, dat zich schuil houdt in cellen, te herkennen en op te ruimen, met behulp van een bepaald soort antilichaamfragmenten. 

Antilichaam van kameelachtigen
Menselijke antilichamen bestaan uit twee zware en twee lichte ketens van moleculen. Samen herkennen deze ketens antigenen op het oppervlak van een cel of virus en binden zich daar aan. Bij een speciale klasse antilichamen van kameelachtigen - zoals dromedarissen, lama's en alpaca's - volstaat echter slechts één fragment van het antilichaam om de antigenen goed te herkennen. Dit fragment wordt ook wel nanobody genoemd. Nanobodies zijn onlangs goedgekeurd voor de behandeling van bloedstolsels in kleine bloedvaten. Daarnaast worden andere nanobodies op dit moment al toegepast in klinische studies naar bijvoorbeeld bepaalde vormen van kanker.

Reactivatie van het virus
Het VU-onderzoeksteam heeft nu nanobodies ontwikkeld die gericht zijn op een specifiek viraal eiwit (US28) van het humaan cytomegalovirus. Timo De Groof, één van de auteurs van de publicatie vertelt: “Toen ontdekt werd dat het eiwit US28 een belangrijke rol speelt bij het in stand houden van de latente HCMV-infectie, hadden we het sterke vermoeden dat gedeeltelijke remming van dit eiwit weleens kon zorgen voor het openbaren en opruimen van geïnfecteerde cellen."

Bloed wordt gezuiverd
In het laboratorium van hoogleraar John Sinclair toonden de onderzoekers vervolgens aan dat deze hypothese correct is: gedeeltelijke remming van US28-signalering in geïnfecteerde bloedcellen door deze nanobodies, zorgt er inderdaad voor dat het virus gedeeltelijk reactiveert. Dit zorgt ervoor dat de immuuncellen het reservoir van latent geïnfecteerde cellen kunnen ‘zien’ en opruimen, zonder dat er nieuwe virusdeeltjes gevormd worden. De bloedcellen worden als het ware gezuiverd van geïnfecteerde cellen.

Preventieve behandeling
Dit zou een therapeutische aanpak met een nieuw werkingsmechanisme kunnen zijn voor een preventieve behandeling van patiënten die cel- of orgaantransplantaties moeten ondergaan en die het risico lopen op ernstige HCMV-gerelateerde ziekten. VU-hoogleraar Martine Smit voegt hieraan toe: "Wij geloven dat onze aanpak kan leiden tot een nieuw soort behandeling voor het verminderen - en mogelijk zelfs voorkomen - van HCMV-infecties bij patiënten die in aanmerking komen voor orgaan- en stamceltransplantatie."