Sorry! The information you are looking for is only available in Dutch.
Deze opleiding is bewaard in Mijn studiekeuze.
Deze opleiding kan niet bewaard worden.
Je bent nog niet ingelogd in Mijn studiekeuze. Log in of maak een account aan om jouw opleidingen op te slaan.
Er gaat iets mis, probeer het later nog een keer.

2 miljoen euro voor een NWA-ORC onderzoek

25 november 2020
Een team van toponderzoekers onder leiding van Masha Antokolskaia, hoogleraar privaatrecht in het bijzonder familierecht aan de rechtenfaculteit van de VU, sleept met een interdisciplinair consortium maar liefst 2 miljoen euro in de wacht om een nieuw modern systeem van maatregelen van juridische bescherming van ouderen te ontwerpen.

Het multidisciplinair onderzoeksteam bestaat verder uit de VU-onderzoekers Catrien Bijleveld (VU/NSCR), hoogleraar methoden en technieken van criminologisch onderzoek, en Kees Blankman, bijzonder hoogleraar juridische bescherming van ouderen en meerderjarigen met beperkingen; Eefje Sizoo AUMC (loc. VUmc), senior onderzoeker ouderengeneeskunde, Rieneke Stelma Roorda, promovenda aan de VU, alsmede Wendy Schrama, hoogleraar familierecht en rechtsvergelijking aan de Universiteit Utrecht, en Leon Verstappen, hoogleraar notarieel recht aan de Universiteit Groningen.  

Mensen leven langer en krijgen door dementie en andere aandoeningen op latere leeftijd vaker problemen met hun mentale en fysieke gezondheid. Als gevolg van een snel vergrijzende bevolking is de noodzaak om te voorzien in de speciale behoeften van kwetsbare ouderen op het gebied van zorg, huisvesting en juridische bescherming uitgegroeid tot een van de meest urgente maatschappelijke problemen. Het huidige Nederlandse systeem van maatregelen van ouderenbescherming is niet meer van deze tijd. Grof samengevat voldoen de drie bestaande wettelijke beschermingsmaatregelen - curatele, bewind en mentorschap - niet meer aan de eisen van mensenrechtenverdragen en de wensen van de huidige generatie van ouderen. Zij leggen te veel nadruk op bescherming ten koste van autonomie, beperken de handelingsbekwaamheid van de ouderen automatisch in en bieden te weinig mogelijkheden tot maatwerk. Daarom nemen ouderen massaal toevlucht tot het levenstestament, een relatief nieuw en minder ingrijpend instrument. Het levenstestament laat meer ruimte voor autonomie en tast de handelingsbekwaamheid niet aan,  maar dit gaat ten koste van bescherming, omdat er geen verplichte waarborgen zijn tegen mogelijk misbruik door de zelfgekozen vertegenwoordiger. Per saldo hebben kwetsbare ouderen op dit moment de keuze tussen twee kwaden: niets doen en het risico lopen om later de regie over hun leven te verliezen, of een levenstestament opstellen en het risico van misbruik op de koop toe te nemen. 

Het doel van het consortium is om binnen zes jaar een nieuw systeem van maatregelen van juridische bescherming van ouderen te ontwikkelen. De samenwerking met een breed scala aan praktijkorganisaties in het consortium biedt een buitenkans voor het creëren van een systeem dat voldoet aan de eisen van mensenrechten, evidence-based is, gestoeld is op de best practices van andere landen, en breed geaccepteerd is door ouderen en professionals. Vrij uniek voor juridisch onderzoek is het empirisch ex-ante testen van het nieuwe systeem in een speciaal opgezet ‘Lab’.  Aldus wordt een systeem ontworpen dat ouderen een meer waardige oude dag geeft, met meer controle over hun eigen leven, een betere kwaliteit van de juridische besluitvorming, een betere kennis van de eigen rechten, en tegelijkertijd meer bescherming tegen misbruik.

Antokolskaia: “Dit project is het product van de gecombineerde inspanningen van alle onderzoekers en consortiumpartners, waaronder Alzheimer Nederland, die een stevig multidisciplinair team zijn geworden van academici, partners uit de praktijk, en van ouderenorganisaties. Heel bijzonder is dat in dit consortium nagenoeg alle relevante stakeholders en de hele kennisketen zijn vertegenwoordigd. Het onderzoek past in de opkomst van Empirical Legal Studies (ELS). We zijn blij dat dit project ons samen heeft gebracht en enorm dankbaar aan NWO en NWA dat ons deze unieke kans wordt geboden, en aan de VU voor de fantastische ondersteuning bij de voorbereiding van het project.” 

NWA-ORC Programma: brede samenwerking op urgente vraagstukken

De gedachte achter het NWA-ORC programma is dat voor het bereiken van wetenschappelijke en maatschappelijke doorbraken productieve interactie, een actieve interdisciplinaire samenwerking binnen de kennisketen en met maatschappelijke partijen, van groot belang is. Daarom werken consortia van onderzoekers en maatschappelijke partners uit de publieke en semipublieke sectoren en het bedrijfsleven intensief samen bij het vormgeven, uitvoeren en toepassen van onderzoek.

De toegekende projecten richten zich op vragen vanuit de samenleving, die de inhoudelijke agenda van de NWA vormen. Het gaat hierbij om een breed scala aan onderwerpen, van het ontstaan van zwarte gaten en de teruggave van koloniaal erfgoed, tot watermanagement aan de voet van de Himalaya, onze biologische klok en een vrij te gebruiken kwantumcomputer in de cloud.  

In totaal is ruim 93 miljoen euro beschikbaar. Daarvan is 81 miljoen euro afkomstig uit de Nationale Wetenschapsagenda, 12 miljoen wordt medegefinancierd door de (internationale) consortiapartners.