Dies Natalis 18 oktober 2019

Democrazy?

Vrijdag 18 oktober vierde de Vrije Universiteit Amsterdam haar 139ste verjaardag. Thema was ‘Democrazy’: hoe staat het met ons democratische ideaal in een tijd waarin het politieke debat opbloeit in de sociale media, en in toenemende mate gepaard gaat met framing, feitenvrije politiek en populisme? Rector Magnificus Vinod Subramaniam riep in zijn welkomstwoord de wetenschap op om een constructieve rol blijven te spelen en de broodnodige nuance toe te voegen aan de dialoog. “Sommige feiten zijn misschien ongemakkelijk”, zei hij, “maar het blijven feiten en het is onze verantwoordelijkheid om ze ongegeneerd te blijven presenteren.”

cortege komt binnen

Hoogleraar lezing Politiek gedrag in Europa Catherine de Vries maakte in haar Dieslezing 'The Rise of Challenger Parties and The Future of Democracy in Europe' korte metten met de vraag of we te maken hebben met een crisis van de democratie. Die wordt zo vaak uitgeroepen, vindt ze. 

Catherine de Vries

De Vries ziet een positieve kant aan de opkomst van vele kleine partijen. De vaak luidruchtige nieuwe partijen dwingen de gevestigde partijen tot een reality-check. Ook zorgen ze voor een toets van de veerkracht van onze liberaal democratische opvattingen en de vastberadenheid van politieke partijen en burgers om die te verdedigen. Door de opkomst van de kleine partijen valt er ook meer te kiezen, vindt De Vries. En als gevolg van de geventileerde extreme standpunten ontstaan maatschappelijke tegenbewegingen, wat nog meer stemmen in het publieke debat oplevert. Positieve signalen voor de democratie, concludeerde ze.

Dieslezing 2019 van Catherine de Vries

Pep Rosenfeld Boom Chicago

Standup comedian Pep Rosenfeld, en mede-oprichter van Boom Chicago in Amsterdam, improviseerde rond het thema Democrazy en kon het niet laten de gek te steken met de in toga gestoken hoogleraren. “Remember, the more respectable you are, the sillier the hat is you’re going to wear”. 

Ronde tafel

In een rondetafelgesprek onder leiding vanYvonne Zonderop met onderzoekers Sanne Kruikemeier (UvA) en Antske Fokkens (VU) van de recent opgestarte Amsterdam Young Academy en Catherine de Vries, ging het onder meer over de taal in de (sociale) media. Hoe ontwikkelt de invloed van de sociale media op de kiezers zich en hoe onderzoek je die invloed, onder meer via big data? De omvang van het internet compliceert het onderzoek, maar datzelfde internet biedt enorme mogelijkheden voor multidisciplinair onderzoek naar zaken als beïnvloeding.

welkomstwoord rector

De Dies stond net als het collegejaar 2019-2020 in het teken van het profileringsthema Governance for Society, met de centrale vraag hoe we de veerkracht van democratische instellingen en processen in tijden als de onze kunnen verbeteren. De rector benadrukte daarbij het grote belang van interdisciplinair onderzoek, de enige manier waarop we de complexe problemen van vandaag de dag effectief kunnen aanpakken. Daarbij tekende hij aan dat dit in schril contrast staat met recente ontwikkelingen in het Nederlandse hoger onderwijslandschap, waar de politiek de disciplines juist lijkt te polariseren en instellingen tegen elkaar uit lijkt te spelen, zoals de reacties op het rapport van de Commissie Van Rijn eerder dit jaar bewezen. 

Eredoctoraat aankondiging

Aan het eind van de Dies maakte de rector bekend dat Anne-Marie Slaughter, hoogleraar internationale betrekkingen en politicologie en directeur van de denktank New America een eredoctoraat van de VU ontvangt. Op 2 april 2020 wordt het eredoctoraat uitgereikt. De voormalige adviseur van minister van buitenlandse zaken Hillary Clinton wordt geëerd voor haar academische werk op het snijvlak van rechten en politicologie. In het bijzonder haar onderzoek naar de rol die non-gouvernementele netwerken spelen naast de traditionele staatsbetrekkingen bij internationale politiek. Na de bekendmaking sprak Anne-Marie Slaughter vanaf het scherm in de zaal in een videoboodschap het publiek toe. 

borrel rij

De viering van de Dies Natalis werd feestelijk afgesloten met een borrel, waar het College van Bestuur de bezoekers verwelkomde. 

borrel overzicht

Foto's: Marieke Wijntjes