Ras en gemengdheid spelen nog steeds een rol in het recht

20-09-2019

15.45

Aula

Enige terloopse opmerkingen over ras, gemengdheid en recht door drie Nederlandse juristen

prof.dr.mr. B. de Hart

Faculteit der Rechtsgeleerdheid

Rechten

Oratie

Hoe heeft het denken van juristen over ras en gemengdheid het Nederlandse juridische systeem  beïnvloed? Volgens hoogleraar Transnationale Familie en Migratierecht Betty de Hart zijn we bij het recht vaak kleurenblind. “Er wordt vaak van uitgegaan dat het Nederlands recht neutraal is en dat ras daar nooit een rol heeft gespeeld. Deze aanname is onterecht. Het is belangrijk dat we hier aandacht aan besteden, omdat het nog steeds doorwerkt in hoe het recht nu werkt en hoe we het recht zien.”

Om beter te begrijpen wat de invloed vandaag de dag is op ons juridisch systeem bespreekt De Hart in haar oratie het werk van drie Nederlandse juristen: L.W.C. van den Berg (1845-1927), W.F. Wertheim (1907-1998) en H. de Bie (1879-1955). Deze juristen bestrijken drie belangrijke ontwikkelingen rond ras en gemengdheid in ons rechtssysteem. Zo schreef Van den Berg, een koloniaal jurist, de Gemengde Huwelijken regeling. Verwierp Wertheim, hoogleraar koloniaal recht in Batavia, later het systeem waar hij eerst onderdeel van uitmaakte en bespreekt ze de bezorgdheid van De Bie. Hij had als eerste kinderrechter in Rotterdam zorgen over Nederlandse meisjes en hun relaties met Chinese mannen.

De Hart stelt dat kennis van het verleden (het 'juridisch archief') essentieel is voor een beter begrip van hoe ras en gemengdheid een rol spelen in het recht in het heden. “Kennis daarover is essentieel om sociale rechtvaardigheid te kunnen garanderen.”