Sorry! The information you are looking for is only available in Dutch.
Deze opleiding is bewaard in Mijn studiekeuze.
Deze opleiding kan niet bewaard worden.
Je bent nog niet ingelogd in Mijn studiekeuze. Log in of maak een account aan om jouw opleidingen op te slaan.
Er gaat iets mis, probeer het later nog een keer.

Activerend blended onderwijs in de VU-praktijk

Laatst gewijzigd op 3 februari 2022
Activerend blended onderwijs is één van de ontwerpprincipes van het onderwijs van de VU. Bij dit ontwerpprincipe staan het leerproces en de ontwikkeling van de student centraal. Lees hier wat dat betekent in de praktijk.

Het leerproces van de student staat centraal

Zelf nadenken, samenwerken, een doel formuleren en tot een oplossing komen – dat activeert studenten in het onderwijs. Dit wordt vormgegeven door een diversiteit aan uitdagende en motiverende leeractiviteiten. 'Door activerend onderwijs verwerven studenten kennis en vaardigheden op een diepgaande manier waardoor ze beklijven.' Dit resulteert in een hogere kans op studiesucces.

Blended learning is een mix van face-to-face- en ICT-gebaseerde (vaak online) leeractiviteiten, leermiddelen en gereedschappen. Dit verschilt van het onderwijs tijdens de corona lockdown, dat uitsluitend online plaatsvond. Idealiter versterkt de mix van elementen elkaar: het beste van twee werelden. Het doel is een leerervaring te creëren waarbij leertechnologie wordt gebruikt om effectief, efficiënt en flexibel leren mogelijk te maken.

Blended onderwijs met leertechnologie sluit aan bij de belevingswereld van de studenten door:

  • het gebruiken van rijke interactieve digitale bronnen;
  • het samenwerken aan opdrachten;
  • het snelle uitwisselen van ideeën;
  • Het geven van feedback (en uitwisseling) van opdrachten met docenten en medestudenten.

Opdrachten als motor voor het leren en doceren

Succesvol onderwijs is ingericht volgens de uitgangspunten van het concept constructive alignment. Hierbij zijn de leerdoelen, de leeractiviteiten en de toetsing met elkaar in lijn. Opdrachten als onderdeel van toetsing vormen daarbij de motor van activerend onderwijs. 

Het onderwijs bestaat daarbij uit reeksen van taken die goed op elkaar zijn afgestemd en in hogere studiejaren om steeds meer zelfstandigheid vragen. Studenten kunnen de taken en opdrachten tijdens colleges en werkgroepen uitvoeren, maar ook tussendoor, zowel individueel als in groepsverband. Een diversiteit van digitale gereedschappen ondersteunt ze hierbij. In het onderwijsontwerp is de leerroute van de student het uitgangspunt. Hiermee kan de student de verantwoordelijkheid nemen voor zijn eigen leerproces.

Formatief evalueren is een integraal onderdeel van actief leren. Studenten voeren een taak uit, ze ontvangen feedback, verwerken dit en leren gedurende dit proces. Niet alleen de docent geeft feedback. Studenten geven ook feedback op elkaars uitgewerkte opdrachten (peer feedback) of analyseren samen leerdoelen en rubrics, oefententamens of goede voorbeelduitwerkingen van opdrachten. Dit stimuleert de reflectie op hun eigen leerproces.

De opdrachten staan in de studiehandleidingen, waar studenten vanaf de start van een cursus uit werken. Studiehandleidingen krijgen zo eerder het karakter van een werkboek. Hierin staat duidelijk vermeld wat de verwachtingen zijn, welke ondersteuning studenten van de docent krijgen en op welke momenten en met welke criteria ze beoordeeld worden. 

Activerende werkvormen

Een activerende werkvorm is een opdracht (klassikaal of niet-klassikaal), die studenten stimuleert om een actieve en participerende rol aan te nemen in hun leerproces, gericht op het behalen van de leerdoelen. Dit krijgt op verschillende manieren vorm, hieronder enkele voorbeelden.

Activerende werkvormen

Een veilig en inclusief leerklimaat

Een belangrijke voorwaarde voor succesvol actief leren en samenwerken, in zowel een klassikale als online setting, is een inclusief en veilig leerklimaat. Een veilig leerklimaat zorgt ervoor dat alle studenten zich uitgenodigd en veilig voelen om actief mee te doen. De VU ziet diversiteit hierbij als een meerwaarde en maakt daar gebruik van in de onderwijsvormen. Verschillende culturele en persoonlijke perspectieven worden betrokken bij de inhoud, de processen en de methoden van de studie (mixed classroom). Dit stimuleert studenten om te reflecteren op de eigen ontwikkeling.

Een inclusieve leeromgeving betekent daarnaast: rekening houden met drempels voor het leren en waar mogelijk ondersteuning bieden. Denk hierbij aan een beperkte toegang tot het internet, een gebrek aan een veilige of goede studie-omgeving, autisme of functiebeperkingen zoals slechtziendheid of slechthorendheid. 'Een oplossing is bijvoorbeeld het standaard ondertitelen van video's..

Het VU-beleid stimuleert openheid in onderzoek en onderwijs door zoveel mogelijk open leermiddelen in te zetten. Dit verruimt de toegankelijkheid van het materiaal voor alle studenten. 

Een betere verwerking en meer persoonlijke groei

Door activerend blended onderwijs ervaren studenten de voordelen van campusonderwijs, afgewisseld met plaatsonafhankelijk en online studeren, samenwerken en kennisdelen. Dit werkt motiverend voor de student en de docent. 'Daarnaast biedt het een breed repertoire aan mogelijkheden voor de opbouw van een cursus en het lesgeven, met ruimte voor een eigen creatieve invulling. Activerend blended onderwijs zet studenten aan tot diepgaand leren, betrokkenheid en reflectie, en zorgt zo voor een betere verwerking van de leerstof en meer persoonlijke groei.

Animatie Activerend Blended Onderwijs

In deze animatie wordt in vogelvlucht verteld wat activerend blended onderwijs voor de VU inhoudt.