Narratives in times of crisis
Juist in crisistijd geven religieuzen en hun le iders, zoals predikanten, duiding aan wat er gebeurt, en plaatsen dit zoveel mogelijk in bestaande geloofskaders. Tobias Cinjee onderzocht hoe dat werkt bij de orthodoxe bevindelijk gereformeerde gemeenschap in Nederland, in een studie op het snijvlak van sociologie, psycholo gie en theologie.
“Ik onderzoek hoe de geloofsopvatt ingen van bevindelijk gereformeerden in tijden van crisis samenhangen met betekenisgeving en (groeps)identiteit. Daarvoor gebruik ik drie case studies: de corona-uitbraak, de ecologische crisis en het debat over gender, ook daar wordt crisistaal namelijk regelmatig gebruikt.< /p>
“Is corona een straf van God? Zo ja, voor wie? Moeten mensen eigenlijk wel klimaatverandering tegen willen gaan, of toont dat een gebrek aan vertrouwen in Gods leiding? Terwijl leiders dit soort ding en duiden, bakenen ze, bewust of onbewust, ook de groep af: wie hoort er echt bij en wie niet? De vraag is vervolgens of hun boodschap wel resoneert bij de groepsleden en wat dit betekent voor hun identiteit en veerkracht bij het omgaan met crisis.”
Spanning
“Een aantal dingen valt op. Zowel leiders als leden z
ijn sceptisch over menselijke ‘maakbaarheid’. Verder blijkt dat d
e sterke focus op individuele zondigheid en noodzaak tot bekering het
soms lastig maakt om crises te interpreteren die het individu overst
ijgen; dit is bij corona en klimaat het geval. Wanneer een duiding va
n leiders geen voldoening geeft, of ervaringen van leden niet in dat
straatje passen, leidt dit tot spanning of het zoeken naar alternatie
ve verklaringen buiten de eigen bubbel.
“In het gender-hoof
dstuk valt op dat de retoriek van bevindelijk gereformeerde opiniemak
ers veel minder naar binnen gekeerd is: zij zoeken juist veel bondgen
oten buiten eigen kring, veelal in (rechts)conservatieve hoek. Hun ta
al en bronnen, die bij dit thema worden aangewend, hebben gevolgen vo
or de groep. Bovendien kunnen ze kwetsbare leden in de gemeenschap ra
ken en de ervaren afstand tot andere christenen flink vergroten.”
Strategisch
“Mijn onderzoek legt onderl iggende patronen bloot bij uitspraken over geloof en de Bijbel: het m eenemen van een sociologisch en psychologisch perspectief helpt om di e in context te plaatsen en beter te begrijpen.
“De inzichten zijn mogelijk breder toepasbaar op andere religieuze en niet-religie uze minderheidsgroepen. Het idee van een ‘crisissituatie’ kan daa r, net als bij bevindelijk gereformeerden, iets zijn wat niet enkel e rvaren wordt, maar ook strategisch ingezet, wat zou kunnen leiden tot verdere vervreemding of verharding. Dit vraagt dan ook om een kritis che reflectie op allianties die groepen smeden, en op welke stemmen b innen zo’n groep worden gehoord of genegeerd.”
Meer informa tie over het proefschrift< /a>
DESCRIPTION: Juist in crisistijd geven religieuzen en hun leid ers, zoals predikanten, duiding aan wat er gebeurt, en plaatsen dit z oveel mogelijk in bestaande geloofskaders. Tobias Cinjee onderzocht h oe dat werkt bij de orthodoxe bevindelijk gereformeerde gemeenschap i n Nederland, in een studie op het snijvlak van sociologie, psychologi e en theologie. “Ik onderzoek hoe de geloofsopvattingen va n bevindelijk gereformeerden in tijden van crisis samenhangen met bet ekenisgeving en (groeps)identiteit. Daarvoor gebruik ik drie case stu dies: de corona-uitbraak, de ecologische crisis en het debat over gen der, ook daar wordt crisistaal namelijk regelmatig gebruikt. “Is co rona een straf van God? Zo ja, voor wie? Moeten mensen eigenlijk wel klimaatverandering tegen willen gaan, of toont dat een gebrek aan ver trouwen in Gods leiding? Terwijl leiders dit soort dingen duiden, bak enen ze, bewust of onbewust, ook de groep af: wie hoort er echt bij e n wie niet? De vraag is vervolgens of hun boodschap wel resoneert bij de groepsleden en wat dit betekent voor hun identiteit en veerkracht bij het omgaan met crisis.” Spanning “Een aanta l dingen valt op. Zowel leiders als leden zijn sceptisch over menseli jke ‘maakbaarheid’. Verder blijkt dat de sterke focus op individu ele zondigheid en noodzaak tot bekering het soms lastig maakt om cris es te interpreteren die het individu overstijgen; dit is bij corona e n klimaat het geval. Wanneer een duiding van leiders geen voldoening geeft, of ervaringen van leden niet in dat straatje passen, leidt dit tot spanning of het zoeken naar alternatieve verklaringen buiten de eigen bubbel.