BEGIN:VCALENDAR VERSION:2.0 PRODID:-//Vrije Universiteit Amsterdam//NONSGML v1.0//EN NAME:Promotie F.S. Dijkstra METHOD:PUBLISH BEGIN:VEVENT DTSTART:20260211T114500 DTEND:20260211T131500 DTSTAMP:20260211T114500 UID:2026/promotie-f-s-dijkstra@8F96275E-9F55-4B3F-A143-836282E12573 CREATED:20260412T175340 LOCATION:(1e verdieping) Auditorium, Hoofdgebouw De Boelelaan 1105 1081 HV Amsterdam SUMMARY:Promotie F.S. Dijkstra X-ALT-DESC;FMTTYPE=text/html:

Does one size fit all?< /p>

Samenwerken onder stress in de zorg vraagt om maatwer k, geen standaardtraining

Wanneer het écht telt, moet samenwerking vanzelf gaan

Op de spoedeisende hulp, tijdens een reanimatie of bij acute ver slechtering van een patiënt moeten artsen en verpleegkundigen snel h andelen. Teams wisselen voortdurend en de druk is hoog. Juist dan is goede communicatie cruciaal voor patiëntveiligheid. Toch blijkt uit onderzoek dat samenwerking onder stress vaak anders verloopt dan in r ustige omstandigheden – en dat het onderwijs hier nog onvoldoende o p inspeelt. Dijkstra laat zien dat stress niet alleen invloed heeft o p technische vaardigheden, maar ook op hoe mensen luisteren, beslissi ngen nemen en met elkaar communiceren.

Leren van politi e en kerncentrales

Om beter te begrijpen wat teams nod ig hebben onder druk, keek Dijkstra bewust verder dan de zorg. Ze sta rtte met een literatuurstudie naar sectoren waar werken onder stress dagelijkse realiteit is, zoals bij de politie en in kerncentrales. De ze inzichten combineerde ze met interviews met artsen en verpleegkund igen over hun ervaringen in acute situaties. Ook observeerde ze zorgt eams tijdens een reanimatiecompetitie en analyseerde ze hoe communica tie en leiderschap onder tijdsdruk vorm krijgen. Tot slot onderzocht ze hoe verpleegkundestudenten zelf aankijken tegen het leren samenwer ken in stressvolle situaties.

Geen ‘one size fits all ’

Een belangrijke conclusie: zorgprofessionals en st udenten verschillen sterk in hoe zij stress ervaren en wat zij nodig hebben om goed samen te werken. Waar de één leert door direct bloot gesteld te worden aan realistische druk, heeft de ander meer behoefte aan structuur, reflectie of geleidelijke opbouw. Dat maakt een stand aardtraining voor iedereen ineffectief.

Op basis van haar onder zoek ontwikkelde Dijkstra trainingsprincipes die opleiders helpen om onderwijs flexibeler en realistischer vorm te geven. Zo kunnen studen ten bijvoorbeeld oefenen in simulatietrainingen waarin zij onder tijd sdruk samenwerken met onbekende collega’s – veilig, maar wel leve nsecht.

Direct toepasbaar in zorgopleidingen én daarbu iten

De resultaten zijn relevant voor verpleegkunde- e n geneeskundeopleidingen, zorginstellingen en zorgprofessionals. Op k leine schaal worden de inzichten al toegepast binnen Dijkstra’s eig en opleiding; bredere invoering is op korte termijn mogelijk. Uiteind elijk profiteren ook patiënten: betere samenwerking onder stress ver kleint de kans op fouten wanneer het erop aankomt. De ontwikkelde pri ncipes zijn bovendien niet exclusief voor de zorg. Ook sectoren als a mbulancezorg, brandweer en politie kunnen ze gebruiken om teams beter voor te bereiden op samenwerken onder druk.

Meer informatie ov er het proefschrift

DESCRIPTION:

Samenwerken onder stress in de zorg vraagt om maatwerk, geen standaardtraining

Zorgprofessio nals moeten onder hoge druk vaak samenwerken met collega’s die ze n auwelijks kennen. Toch is training in samenwerken onder stress nog ze lden structureel onderdeel van het zorgonderwijs. Uit het onderzoek v an onderwijs- en gezinswetenschapper Femke Dijkstra blijkt dat één vast trainingsrecept niet werkt. Effectieve training vraagt om maatwe rk, waarin stress bewust en veilig wordt geïntegreerd. Wanneer het écht telt, moet samenwerking vanzelf gaan O p de spoedeisende hulp, tijdens een reanimatie of bij acute verslecht ering van een patiënt moeten artsen en verpleegkundigen snel handele n. Teams wisselen voortdurend en de druk is hoog. Juist dan is goede communicatie cruciaal voor patiëntveiligheid. Toch blijkt uit onderz oek dat samenwerking onder stress vaak anders verloopt dan in rustige omstandigheden – en dat het onderwijs hier nog onvoldoende op insp eelt. Dijkstra laat zien dat stress niet alleen invloed heeft op tech nische vaardigheden, maar ook op hoe mensen luisteren, beslissingen n emen en met elkaar communiceren. Leren van politie en kerncen trales Om beter te begrijpen wat teams nodig hebben onder dr uk, keek Dijkstra bewust verder dan de zorg. Ze startte met een liter atuurstudie naar sectoren waar werken onder stress dagelijkse realite it is, zoals bij de politie en in kerncentrales. Deze inzichten combi neerde ze met interviews met artsen en verpleegkundigen over hun erva ringen in acute situaties. Ook observeerde ze zorgteams tijdens een r eanimatiecompetitie en analyseerde ze hoe communicatie en leiderschap onder tijdsdruk vorm krijgen. Tot slot onderzocht ze hoe verpleegkun destudenten zelf aankijken tegen het leren samenwerken in stressvolle situaties. Geen ‘one size fits all’ Een belangr ijke conclusie: zorgprofessionals en studenten verschillen sterk in h oe zij stress ervaren en wat zij nodig hebben om goed samen te werken . Waar de één leert door direct blootgesteld te worden aan realisti sche druk, heeft de ander meer behoefte aan structuur, reflectie of g eleidelijke opbouw. Dat maakt een standaardtraining voor iedereen ine ffectief. Op basis van haar onderzoek ontwikkelde Dijkstra trainingsp rincipes die opleiders helpen om onderwijs flexibeler en realistische r vorm te geven. Zo kunnen studenten bijvoorbeeld oefenen in simulati etrainingen waarin zij onder tijdsdruk samenwerken met onbekende coll ega’s – veilig, maar wel levensecht. Direct toepasbaar in zorgopleidingen én daarbuiten De resultaten zijn relevant voor verpleegkunde- en geneeskundeopleidingen, zorginstellingen en zo rgprofessionals. Op kleine schaal worden de inzichten al toegepast bi nnen Dijkstra’s eigen opleiding; bredere invoering is op korte term ijn mogelijk. Uiteindelijk profiteren ook patiënten: betere samenwer king onder stress verkleint de kans op fouten wanneer het erop aankom t. De ontwikkelde principes zijn bovendien niet exclusief voor de zor g. Ook sectoren als ambulancezorg, brandweer en politie kunnen ze geb ruiken om teams beter voor te bereiden op samenwerken onder druk. Mee r informatie over het proefschrift Does one size fit all? END:VEVENT END:VCALENDAR