BEGIN:VCALENDAR VERSION:2.0 PRODID:-//Vrije Universiteit Amsterdam//NONSGML v1.0//EN NAME:Promotie S.M. Onstwedder METHOD:PUBLISH BEGIN:VEVENT DTSTART:20260325T154500 DTEND:20260325T171500 DTSTAMP:20260325T154500 UID:2026/promotie-s-m-onstwedder@8F96275E-9F55-4B3F-A143-836282E12573 CREATED:20260407T053148 LOCATION:(1e verdieping) Auditorium, Hoofdgebouw De Boelelaan 1105 1081 HV Amsterdam SUMMARY:Promotie S.M. Onstwedder X-ALT-DESC;FMTTYPE=text/html:

Public health genomics: guiding policy towards a responsible pursuit of health benefit

< h3>Groeiende kennis over DNA biedt kansen voor volksgezondhei d, maar vraagt om zorgvuldige keuzes

Meer mogelijkheden voor preventie en behandeli ng

De kennis over ons DNA groeit snel. Daardoor ontsta an nieuwe mogelijkheden om ziekten eerder op te sporen, diagnoses te verbeteren en behandelingen beter af te stemmen op individuele patië nten. DNA-onderzoek kan bijvoorbeeld inzicht geven in erfelijke aando eningen, maar ook in genetische risico’s op veelvoorkomende ziekten zoals hart- en vaatziekten of kanker. Vroegtijdige opsporing via scr eening en gerichtere behandelingen kunnen gezondheidswinst opleveren. Hierdoor kan volgens Onstwedder deze ontwikkeling de volksgezondheid aanzienlijk versterken.

Complex en gevoelig

Tegelijkertijd is genetische informatie complex en gevoelig. DNA is uniek voor ieder mens en bevat informatie over persoonlijke eigen schappen en gezondheidsrisico’s. Bovendien delen familieleden een d eel van hun DNA. Een test bij één persoon kan dus ook informatie op leveren over familieleden - soms zonder dat zij dat weten of willen. Onstwedder wijst in haar onderzoek op een zorgvuldige afweging van mo gelijke risico’s, zoals ongewilde kennis over erfelijke aanleg, inb reuk op privacy en onzekerheid over welke informatie nodig is voor ee n geïnformeerde keuze bij burgers en patiënten.

Ook b uiten de zorg: grootschalig onderzoek en zelftesten

On stwedder keek voornamelijk naar toepassingen buiten de reguliere zorg in twee domeinen: grootschalig wetenschappelijk DNA-onderzoek en de markt voor commerciële DNA-zelftesten. Juist in deze contexten is he t belangrijk om goed na te denken over kwaliteit, betrouwbaarheid en begeleiding. Burgers kunnen via zelftesten informatie krijgen over hu n genetische aanleg zonder tussenkomst van een arts. Dat vergroot de toegankelijkheid, maar roept ook vragen op over interpretatie, privac y en mogelijke onrust.

Samenwerking cruciaal voor veran twoorde toepassing

Onstwedder concludeert dat technolo gisch onderzoek en vooruitgang alleen niet voldoende is. Naast techni sch en klinisch onderzoek zijn ook ethische, maatschappelijke en juri dische analyses noodzakelijk. Verantwoorde inzet van DNA-technologie vraagt daarom om samenwerking tussen veel partijen, zoals onderzoeker s, zorgprofessionals, beleidsmakers, juristen, ethici, burgers en pat iënten. Artsen en onderzoekers moeten zorgvuldig afwegen welke genet ische informatie zij genereren en terugkoppelen. Tegelijk moeten burg ers en patiënten goed geïnformeerd worden over de mogelijke gevolge n van een DNA-test.

Blijvende dialoog nodig

Omdat de kennis over DNA zich voortdurend ontwikkelt, is het stim uleren van een gesprek met professionals uit verschillende discipline s en de maatschappij essentieel. Alleen door verschillende perspectie ven samen te brengen, kan worden bepaald wat als verantwoord gebruik wordt gezien - nu en in de toekomst. DNA-technologie biedt veel kanse n om de gezondheid te verbeteren, maar vraagt om zorgvuldigheid, tran sparantie en gezamenlijke verantwoordelijkheid om die kansen veilig e n eerlijk te benutten. “De lessen uit mijn onderzoek helpen het RIV M verder in onderzoek en beleidsadvisering richting ministeries, zoal s het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,” aldus Onst wedder.

Meer informatie over het proefschrift

DESCRIPTION:

Groeiende kennis over DNA biedt kansen voor v olksgezondheid, maar vraagt om zorgvuldige keuzes

Nieuw e DNA-kennis en DNA-technologieën bieden grote kansen voor de volksg ezondheid, maar vragen ook om zorgvuldige inzet en brede samenwerking . Dat blijkt uit onderzoek van Suzanne Onstwedder, werkzaam bij het R IVM en de afdeling humane genetica van Amsterdam UMC, naar de verantw oorde toepassing van genetische informatie binnen en buiten de publie ke gezondheidszorg. Meer mogelijkheden voor preventie en beha ndeling De kennis over ons DNA groeit snel. Daardoor ontstaa n nieuwe mogelijkheden om ziekten eerder op te sporen, diagnoses te v erbeteren en behandelingen beter af te stemmen op individuele patiën ten. DNA-onderzoek kan bijvoorbeeld inzicht geven in erfelijke aandoe ningen, maar ook in genetische risico’s op veelvoorkomende ziekten zoals hart- en vaatziekten of kanker. Vroegtijdige opsporing via scre ening en gerichtere behandelingen kunnen gezondheidswinst opleveren. Hierdoor kan volgens Onstwedder deze ontwikkeling de volksgezondheid aanzienlijk versterken. Complex en gevoelig Tegelijk ertijd is genetische informatie complex en gevoelig. DNA is uniek voo r ieder mens en bevat informatie over persoonlijke eigenschappen en g ezondheidsrisico’s. Bovendien delen familieleden een deel van hun D NA. Een test bij één persoon kan dus ook informatie opleveren over familieleden - soms zonder dat zij dat weten of willen. Onstwedder wi jst in haar onderzoek op een zorgvuldige afweging van mogelijke risic o’s, zoals ongewilde kennis over erfelijke aanleg, inbreuk op priva cy en onzekerheid over welke informatie nodig is voor een geïnformee rde keuze bij burgers en patiënten. Ook buiten de zorg: groo tschalig onderzoek en zelftesten Onstwedder keek voornamelij k naar toepassingen buiten de reguliere zorg in twee domeinen: groots chalig wetenschappelijk DNA-onderzoek en de markt voor commerciële D NA-zelftesten. Juist in deze contexten is het belangrijk om goed na t e denken over kwaliteit, betrouwbaarheid en begeleiding. Burgers kunn en via zelftesten informatie krijgen over hun genetische aanleg zonde r tussenkomst van een arts. Dat vergroot de toegankelijkheid, maar ro ept ook vragen op over interpretatie, privacy en mogelijke onrust. Samenwerking cruciaal voor verantwoorde toepassing Ons twedder concludeert dat technologisch onderzoek en vooruitgang alleen niet voldoende is. Naast technisch en klinisch onderzoek zijn ook et hische, maatschappelijke en juridische analyses noodzakelijk. Verantw oorde inzet van DNA-technologie vraagt daarom om samenwerking tussen veel partijen, zoals onderzoekers, zorgprofessionals, beleidsmakers, juristen, ethici, burgers en patiënten. Artsen en onderzoekers moete n zorgvuldig afwegen welke genetische informatie zij genereren en ter ugkoppelen. Tegelijk moeten burgers en patiënten goed geïnformeerd worden over de mogelijke gevolgen van een DNA-test. Blijvende dialoog nodig Omdat de kennis over DNA zich voortdurend ont wikkelt, is het stimuleren van een gesprek met professionals uit vers chillende disciplines en de maatschappij essentieel. Alleen door vers chillende perspectieven samen te brengen, kan worden bepaald wat als verantwoord gebruik wordt gezien - nu en in de toekomst. DNA-technolo gie biedt veel kansen om de gezondheid te verbeteren, maar vraagt om zorgvuldigheid, transparantie en gezamenlijke verantwoordelijkheid om die kansen veilig en eerlijk te benutten. “De lessen uit mijn onde rzoek helpen het RIVM verder in onderzoek en beleidsadvisering richti ng ministeries, zoals het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,” aldus Onstwedder. Meer informatie over het proefschrift Public health genomics: guiding policy towards a responsible pur suit of health benefit END:VEVENT END:VCALENDAR