BEGIN:VCALENDAR VERSION:2.0 PRODID:-//Vrije Universiteit Amsterdam//NONSGML v1.0//EN NAME:Promotie K. Hajduk METHOD:PUBLISH BEGIN:VEVENT DTSTART:20260605T114500 DTEND:20260605T131500 DTSTAMP:20260605T114500 UID:promotie-k-hajduk@8F96275E-9F55-4B3F-A143-836282E12573 CREATED:20260926T002104 LOCATION:Hoofdgebouw VU, 1105, Aula, De Boelelaan, 1081 HV, Amsterdam SUMMARY:Promotie K. Hajduk X-ALT-DESC;FMTTYPE=text/html:

The pH-Sensing in Ph otosynthetic Protection: The Role of Light-Harvesting Complexes and P sbS

Meer inzicht in hoe planten zichzelf bescherm en tegen schade door overmatig zonlicht

In het onderz oek van biofysicus Kinga Hajduk naar fotosynthese staat een natuurlij k beschermingsmechanisme centraal dat voorkomt dat planten “verbran den” wanneer zij meer licht opnemen dan ze kunnen verwerken.

Planten gebruiken hiervoor een proces dat bekendstaat als non-fotoche mische quenching (NPQ). Daarbij wordt overtollige lichtenergie veilig afgevoerd voordat schade ontstaat aan het fotosynthetische systeem. Hoewel bekend was dat het eiwit PsbS een belangrijke rol speelt bij h et activeren van deze bescherming, bleef lange tijd onduidelijk hoe d it proces op moleculair niveau precies werkt.

Het onderzoek van Hajduk laat zien dat PsbS waarschijnlijk functioneert als een afzond erlijke eenheid die samenwerkt met andere eiwitten om de beschermings reactie in gang te zetten. Daarnaast blijkt uit laboratoriumexperimen ten dat het beschermingsmechanisme zelfs zonder PsbS nog kan worden g eactiveerd onder extreem zure omstandigheden. Tegelijkertijd tonen de resultaten aan dat de belangrijkste lichtopvangende eiwitten verande ringen in zuurgraad niet direct waarnemen, zoals eerder werd gedacht. Daarmee werpen de bevindingen nieuw licht op de complexe samenwerkin g tussen eiwitten die planten beschermen tegen lichtstress.

De resultaten van Hajduks onderzoek zijn vooral van belang voor landbouw en voedselproductie. Door klimaatverandering krijgen gewassen steeds vaker te maken met extreme hitte en intens zonlicht. Een beter begri p van de natuurlijke “zonbescherming” van planten kan helpen bij de ontwikkeling van gewassen die efficiënter omgaan met licht en min der energie verspillen. Dat kan leiden tot hogere opbrengsten en ster kere planten onder wisselende klimaatomstandigheden.

Volgens on derzoekers zijn er al eerste voorbeelden waarbij aanpassingen aan ver gelijkbare eiwitten hebben geleid tot productievere gewassen. Deze ni euwe inzichten kunnen in de toekomst bijdragen aan het gerichter verb eteren van gewassen die beter bestand zijn tegen hitte- en lichtstres s. Hoewel praktische toepassingen nog tijd kosten, vormt het onderzoe k een belangrijke stap richting een duurzamere en klimaatbestendige l andbouw.

Meer informatie over het proefschrift

DESCRIPTION: The pH-Sensing in Photosynthetic Protection: The Role of Light-Harvesting Complexes and PsbS

Meer inzicht in hoe p lanten zichzelf beschermen tegen schade door overmatig zonlicht

In het onderzoek van biofysicus Kinga Hajduk naar fotosynthes e staat een natuurlijk beschermingsmechanisme centraal dat voorkomt d at planten “verbranden” wanneer zij meer licht opnemen dan ze kun nen verwerken.Planten gebruiken hiervoor een proces dat bekendstaat a ls non-fotochemische quenching (NPQ). Daarbij wordt overtollige licht energie veilig afgevoerd voordat schade ontstaat aan het fotosyntheti sche systeem. Hoewel bekend was dat het eiwit PsbS een belangrijke ro l speelt bij het activeren van deze bescherming, bleef lange tijd ond uidelijk hoe dit proces op moleculair niveau precies werkt.Het onderz oek van Hajduk laat zien dat PsbS waarschijnlijk functioneert als een afzonderlijke eenheid die samenwerkt met andere eiwitten om de besch ermingsreactie in gang te zetten. Daarnaast blijkt uit laboratoriumex perimenten dat het beschermingsmechanisme zelfs zonder PsbS nog kan w orden geactiveerd onder extreem zure omstandigheden. Tegelijkertijd t onen de resultaten aan dat de belangrijkste lichtopvangende eiwitten veranderingen in zuurgraad niet direct waarnemen, zoals eerder werd g edacht. Daarmee werpen de bevindingen nieuw licht op de complexe same nwerking tussen eiwitten die planten beschermen tegen lichtstress.De resultaten van Hajduks onderzoek zijn vooral van belang voor landbouw en voedselproductie. Door klimaatverandering krijgen gewassen steeds vaker te maken met extreme hitte en intens zonlicht. Een beter begri p van de natuurlijke “zonbescherming” van planten kan helpen bij de ontwikkeling van gewassen die efficiënter omgaan met licht en min der energie verspillen. Dat kan leiden tot hogere opbrengsten en ster kere planten onder wisselende klimaatomstandigheden.Volgens onderzoek ers zijn er al eerste voorbeelden waarbij aanpassingen aan vergelijkb are eiwitten hebben geleid tot productievere gewassen. Deze nieuwe in zichten kunnen in de toekomst bijdragen aan het gerichter verbeteren van gewassen die beter bestand zijn tegen hitte- en lichtstress. Hoew el praktische toepassingen nog tijd kosten, vormt het onderzoek een b elangrijke stap richting een duurzamere en klimaatbestendige landbouw .Meer informatie over het proefschrift END:VEVENT END:VCALENDAR