BEGIN:VCALENDAR VERSION:2.0 PRODID:-//Vrije Universiteit Amsterdam//NONSGML v1.0//EN NAME:Promotie C. Meijer METHOD:PUBLISH BEGIN:VEVENT DTSTART:20260213T114500 DTEND:20260213T131500 DTSTAMP:20260213T114500 UID:2026/promotie-c-meijer@8F96275E-9F55-4B3F-A143-836282E12573 CREATED:20260404T005930 LOCATION:Hoofdgebouw, Aula De Boelelaan 1105 1081 HV Amsterdam SUMMARY:Promotie C. Meijer X-ALT-DESC;FMTTYPE=text/html:

Prophecy and Power

Profetieën als politiek commentaar: inzicht in rol van t oekomstvoorspellingen in het Hellenistische Nabije Oosten

Toekomstvoorspellingen uit de oudheid worden vaak gelezen als re ligieuze of mystieke teksten. Het onderzoek van oudheidkundige Cindy Meijer laat echter zien dat ze ook een duidelijke politieke functie h adden. Door profetische teksten uit Mesopotamië, Egypte en Judea opn ieuw te bestuderen, wordt duidelijk hoe sterk voorspellingen over de toekomst verweven waren met macht, koningschap en politieke crisis in het Hellenistische Nabije Oosten.

Voorspellen in tijde n van crisis

Het onderzoek van Meijer richt zich op dr ie teksten waarin de toekomst wordt beschreven, elk afkomstig uit een andere regio. Hoewel ze verschillen in taal en context, delen ze opv allende kenmerken. Alle drie tonen ze een grote belangstelling voor p olitieke gebeurtenissen, zoals internationale conflicten en de opeenv olging van heersers. De centrale vraag was of deze politieke focus to evallig is, of dat politieke omstandigheden ook een rol speelden bij het ontstaan van deze teksten.

"Mijn conclusie is dat politieke crises een directe aanleiding vormden voor het schrijven van deze pr ofetieën. De teksten weerspiegelen periodes van instabiliteit en onz ekerheid en schetsen de verwachting van een ideale heerser die orde e n rechtvaardigheid zou herstellen. Profetie fungeerde daarmee als een manier om actuele politieke spanningen te duiden en hoop te bieden o p verandering," aldus Meijer.

Daniël en Babylon: nauwe r verbonden dan gedacht

Een belangrijk onderzoeksresul taat is de herwaardering van de relatie tussen Bijbeltekst Daniël 11 en de Babylonische Dynastieënprofetie. Waar eerder vooral werd gewezen op algemene overeenkomsten, toont Meijer aan dat de para llellen zo specifiek zijn dat ze wijzen op directe literaire beïnvlo eding. Dit suggereert dat de auteur van Daniël 11 zich liet inspirer en door bestaande Mesopotamische profetische tradities.

Daaruit komt het beeld naar voren van een breder literair genre, waarin “v oorspellingen achteraf” - beschrijvingen van gebeurtenissen die al hebben plaatsgevonden - worden gecombineerd met een echte toekomstver wachting: de komst van een heilskoning. De Dynastieënprofetie blijkt een belangrijk voorbeeld van dit genre, en Daniël 11 past daar overtuigend in.

Tussen Griekse invloed en lokale i dentiteit

Het onderzoek van Meijer werpt ook licht op een spanningsveld dat verrassend actueel aandoet: dat tussen buitenla ndse culturele invloed en lokale identiteit. In sommige teksten, zoal s het Egyptische Pottenbakkersorakel, wordt fel uitgehaald n aar Griekse en gehelleniseerde bewoners van Alexandrië. Tegelijkerti jd is de tekst geschreven in het Grieks en vertoont zij duidelijke sp oren van Griekse geschiedschrijving.

Deze combinatie van afwijz ing en overname van een dominante cultuur laat zien hoe samenlevingen omgaan met macht en identiteit in tijden van verandering. Het onderz oek laat zien dat dit geen modern verschijnsel is, maar al in de oudh eid speelde - een inzicht dat ook relevant is voor hedendaagse discus sies over globalisering, culturele invloed en verzet daartegen.

Oude teksten, nieuwe inzichten

Door profetisc he literatuur niet alleen religieus, maar ook politiek te lezen, bied t het onderzoek van Meijer een nieuwe kijk op bekende teksten. Zij la at zien hoe toekomstvoorspellingen werden ingezet als maatschappelijk instrument om crisis te begrijpen, kritiek te uiten en hoop te formu leren. Daarmee onderstreept haar onderzoek de blijvende waarde van ou de bronnen voor het begrijpen van politieke en culturele dynamiek, to en én nu.

Meer informatie over het proefschrift

DESCRIPTION:

Profetieën als politiek commentaar: inzicht in rol van toekomstvoorspellingen in het Hellenistische Nabije Oosten

Toekomstvoorspellingen uit de oudheid worden vaak gele zen als religieuze of mystieke teksten. Het onderzoek van oudheidkund ige Cindy Meijer laat echter zien dat ze ook een duidelijke politieke functie hadden. Door profetische teksten uit Mesopotamië, Egypte en Judea opnieuw te bestuderen, wordt duidelijk hoe sterk voorspellinge n over de toekomst verweven waren met macht, koningschap en politieke crisis in het Hellenistische Nabije Oosten. Voorspellen in t ijden van crisis Het onderzoek van Meijer richt zich op drie teksten waarin de toekomst wordt beschreven, elk afkomstig uit een a ndere regio. Hoewel ze verschillen in taal en context, delen ze opval lende kenmerken. Alle drie tonen ze een grote belangstelling voor pol itieke gebeurtenissen, zoals internationale conflicten en de opeenvol ging van heersers. De centrale vraag was of deze politieke focus toev allig is, of dat politieke omstandigheden ook een rol speelden bij he t ontstaan van deze teksten. "Mijn conclusie is dat politieke crises een directe aanleiding vormden voor het schrijven van deze profetieë n. De teksten weerspiegelen periodes van instabiliteit en onzekerheid en schetsen de verwachting van een ideale heerser die orde en rechtv aardigheid zou herstellen. Profetie fungeerde daarmee als een manier om actuele politieke spanningen te duiden en hoop te bieden op verand ering," aldus Meijer. Daniël en Babylon: nauwer verbonden da n gedacht Een belangrijk onderzoeksresultaat is de herwaarde ring van de relatie tussen Bijbeltekst Daniël 11 en de Babylonische Dynastieënprofetie. Waar eerder vooral werd gewezen op alge mene overeenkomsten, toont Meijer aan dat de parallellen zo specifiek zijn dat ze wijzen op directe literaire beïnvloeding. Dit suggereer t dat de auteur van Daniël 11 zich liet inspireren door bestaande Me sopotamische profetische tradities. Daaruit komt het beeld naar voren van een breder literair genre, waarin “voorspellingen achteraf” - beschrijvingen van gebeurtenissen die al hebben plaatsgevonden - wo rden gecombineerd met een echte toekomstverwachting: de komst van een heilskoning. De Dynastieënprofetie blijkt een belangrijk v oorbeeld van dit genre, en Daniël 11 past daar overtuigend in. Tussen Griekse invloed en lokale identiteit Het onderzoek van Meijer werpt ook licht op een spanningsveld dat verrassend actue el aandoet: dat tussen buitenlandse culturele invloed en lokale ident iteit. In sommige teksten, zoals het Egyptische Pottenbakkersorak el, wordt fel uitgehaald naar Griekse en gehelleniseerde bewoner s van Alexandrië. Tegelijkertijd is de tekst geschreven in het Griek s en vertoont zij duidelijke sporen van Griekse geschiedschrijving. D eze combinatie van afwijzing en overname van een dominante cultuur la at zien hoe samenlevingen omgaan met macht en identiteit in tijden va n verandering. Het onderzoek laat zien dat dit geen modern verschijns el is, maar al in de oudheid speelde - een inzicht dat ook relevant i s voor hedendaagse discussies over globalisering, culturele invloed e n verzet daartegen. Oude teksten, nieuwe inzichten D oor profetische literatuur niet alleen religieus, maar ook politiek t e lezen, biedt het onderzoek van Meijer een nieuwe kijk op bekende te ksten. Zij laat zien hoe toekomstvoorspellingen werden ingezet als ma atschappelijk instrument om crisis te begrijpen, kritiek te uiten en hoop te formuleren. Daarmee onderstreept haar onderzoek de blijvende waarde van oude bronnen voor het begrijpen van politieke en culturele dynamiek, toen én nu. Meer informatie over het proefschrift Prophecy and Power END:VEVENT END:VCALENDAR