BEGIN:VCALENDAR VERSION:2.0 PRODID:-//Vrije Universiteit Amsterdam//NONSGML v1.0//EN NAME:Promotie C. Meijer METHOD:PUBLISH BEGIN:VEVENT DTSTART:20260213T114500 DTEND:20260213T131500 DTSTAMP:20260213T114500 UID:promotie-c-meijer@8F96275E-9F55-4B3F-A143-836282E12573 CREATED:20260924T143359 LOCATION:Hoofdgebouw VU, 1105, Aula, De Boelelaan, 1081 HV, Amsterdam SUMMARY:Promotie C. Meijer X-ALT-DESC;FMTTYPE=text/html:

Prophecy and Power

Profetieën als politiek commentaar: inzicht in ro l van toekomstvoorspellingen in het Hellenistische Nabije Oosten

Toekomstvoorspellingen uit de oudheid worden vaak gelezen als religieuze of mystieke teksten. Het onderzoek van oudheidkundige Cindy Meijer laat echter zien dat ze ook een duidelijke politieke fu nctie hadden. Door profetische teksten uit Mesopotamië, Egypte en Ju dea opnieuw te bestuderen, wordt duidelijk hoe sterk voorspellingen o ver de toekomst verweven waren met macht, koningschap en politieke cr isis in het Hellenistische Nabije Oosten.

Voorspellen i n tijden van crisis

Het onderzoek van Meijer richt zic h op drie teksten waarin de toekomst wordt beschreven, elk afkomstig uit een andere regio. Hoewel ze verschillen in taal en context, delen ze opvallende kenmerken. Alle drie tonen ze een grote belangstelling voor politieke gebeurtenissen, zoals internationale conflicten en de opeenvolging van heersers. De centrale vraag was of deze politieke f ocus toevallig is, of dat politieke omstandigheden ook een rol speeld en bij het ontstaan van deze teksten.

"Mijn conclusie is dat po litieke crises een directe aanleiding vormden voor het schrijven van deze profetieën. De teksten weerspiegelen periodes van instabiliteit en onzekerheid en schetsen de verwachting van een ideale heerser die orde en rechtvaardigheid zou herstellen. Profetie fungeerde daarmee als een manier om actuele politieke spanningen te duiden en hoop te b ieden op verandering," aldus Meijer.

Daniël en Babylon : nauwer verbonden dan gedacht

Een belangrijk onderzoe ksresultaat is de herwaardering van de relatie tussen Bijbeltekst Dan iël 11 en de Babylonische Dynastieënprofetie. Waar eerder vooral werd gewezen op algemene overeenkomsten, toont Meijer aan dat de parallellen zo specifiek zijn dat ze wijzen op directe literaire b eïnvloeding. Dit suggereert dat de auteur van Daniël 11 zich liet i nspireren door bestaande Mesopotamische profetische tradities.

Daaruit komt het beeld naar voren van een breder literair genre, waar in “voorspellingen achteraf” - beschrijvingen van gebeurtenissen die al hebben plaatsgevonden - worden gecombineerd met een echte toek omstverwachting: de komst van een heilskoning. De Dynastieënprof etie blijkt een belangrijk voorbeeld van dit genre, en Daniël 1 1 past daar overtuigend in.

Tussen Griekse invloed en l okale identiteit

Het onderzoek van Meijer werpt ook li cht op een spanningsveld dat verrassend actueel aandoet: dat tussen b uitenlandse culturele invloed en lokale identiteit. In sommige tekste n, zoals het Egyptische Pottenbakkersorakel, wordt fel uitge haald naar Griekse en gehelleniseerde bewoners van Alexandrië. Tegel ijkertijd is de tekst geschreven in het Grieks en vertoont zij duidel ijke sporen van Griekse geschiedschrijving.

Deze combinatie van afwijzing en overname van een dominante cultuur laat zien hoe samenl evingen omgaan met macht en identiteit in tijden van verandering. Het onderzoek laat zien dat dit geen modern verschijnsel is, maar al in de oudheid speelde - een inzicht dat ook relevant is voor hedendaagse discussies over globalisering, culturele invloed en verzet daartegen .

Oude teksten, nieuwe inzichten

Door pr ofetische literatuur niet alleen religieus, maar ook politiek te leze n, biedt het onderzoek van Meijer een nieuwe kijk op bekende teksten. Zij laat zien hoe toekomstvoorspellingen werden ingezet als maatscha ppelijk instrument om crisis te begrijpen, kritiek te uiten en hoop t e formuleren. Daarmee onderstreept haar onderzoek de blijvende waarde van oude bronnen voor het begrijpen van politieke en culturele dynam iek, toen én nu.

Meer informatie over het proefschrift

DESCRIPTION: Prophecy and Power

Profetieën als politiek c ommentaar: inzicht in rol van toekomstvoorspellingen in het Hellenist ische Nabije Oosten

Toekomstvoorspellingen uit de oudhei d worden vaak gelezen als religieuze of mystieke teksten. Het onderzo ek van oudheidkundige Cindy Meijer laat echter zien dat ze ook een du idelijke politieke functie hadden. Door profetische teksten uit Mesop otamië, Egypte en Judea opnieuw te bestuderen, wordt duidelijk hoe s terk voorspellingen over de toekomst verweven waren met macht, koning schap en politieke crisis in het Hellenistische Nabije Oosten.Voorspellen in tijden van crisisHet onderzoek van Meijer ri cht zich op drie teksten waarin de toekomst wordt beschreven, elk afk omstig uit een andere regio. Hoewel ze verschillen in taal en context , delen ze opvallende kenmerken. Alle drie tonen ze een grote belangs telling voor politieke gebeurtenissen, zoals internationale conflicte n en de opeenvolging van heersers. De centrale vraag was of deze poli tieke focus toevallig is, of dat politieke omstandigheden ook een rol speelden bij het ontstaan van deze teksten."Mijn conclusie is dat po litieke crises een directe aanleiding vormden voor het schrijven van deze profetieën. De teksten weerspiegelen periodes van instabiliteit en onzekerheid en schetsen de verwachting van een ideale heerser die orde en rechtvaardigheid zou herstellen. Profetie fungeerde daarmee als een manier om actuele politieke spanningen te duiden en hoop te b ieden op verandering," aldus Meijer.Daniël en Babylon: nauwe r verbonden dan gedachtEen belangrijk onderzoeksresultaat is de herwaardering van de relatie tussen Bijbeltekst Daniël 11 en de Babylonische Dynastieënprofetie. Waar eerder vooral werd ge wezen op algemene overeenkomsten, toont Meijer aan dat de parallellen zo specifiek zijn dat ze wijzen op directe literaire beïnvloeding. Dit suggereert dat de auteur van Daniël 11 zich liet inspireren door bestaande Mesopotamische profetische tradities.Daaruit komt het beel d naar voren van een breder literair genre, waarin “voorspellingen achteraf” - beschrijvingen van gebeurtenissen die al hebben plaatsg evonden - worden gecombineerd met een echte toekomstverwachting: de k omst van een heilskoning. De Dynastieënprofetie blijkt een belangrijk voorbeeld van dit genre, en Daniël 11 past daar overtuige nd in.Tussen Griekse invloed en lokale identiteitHet onderzoek van Meijer werpt ook licht op een spanningsveld dat verras send actueel aandoet: dat tussen buitenlandse culturele invloed en lo kale identiteit. In sommige teksten, zoals het Egyptische Pottenb akkersorakel, wordt fel uitgehaald naar Griekse en gehelleniseer de bewoners van Alexandrië. Tegelijkertijd is de tekst geschreven in het Grieks en vertoont zij duidelijke sporen van Griekse geschiedsch rijving.Deze combinatie van afwijzing en overname van een dominante c ultuur laat zien hoe samenlevingen omgaan met macht en identiteit in tijden van verandering. Het onderzoek laat zien dat dit geen modern v erschijnsel is, maar al in de oudheid speelde - een inzicht dat ook r elevant is voor hedendaagse discussies over globalisering, culturele invloed en verzet daartegen.Oude teksten, nieuwe inzichtenDoor profetische literatuur niet alleen religieus, maar ook pol itiek te lezen, biedt het onderzoek van Meijer een nieuwe kijk op bek ende teksten. Zij laat zien hoe toekomstvoorspellingen werden ingezet als maatschappelijk instrument om crisis te begrijpen, kritiek te ui ten en hoop te formuleren. Daarmee onderstreept haar onderzoek de bli jvende waarde van oude bronnen voor het begrijpen van politieke en cu lturele dynamiek, toen én nu.Meer informatie over het proefschri ft END:VEVENT END:VCALENDAR