BEGIN:VCALENDAR VERSION:2.0 PRODID:-//Vrije Universiteit Amsterdam//NONSGML v1.0//EN NAME:Promotie K. Hajduk METHOD:PUBLISH BEGIN:VEVENT DTSTART:20260605T114500 DTEND:20260605T131500 DTSTAMP:20260605T114500 UID:2026/promotie-k-hajduk@8F96275E-9F55-4B3F-A143-836282E12573 CREATED:20260522T022938 LOCATION:Hoofdgebouw, Aula De Boelelaan 1105 1081 HV Amsterdam SUMMARY:Promotie K. Hajduk X-ALT-DESC;FMTTYPE=text/html:

The pH-Sensing in Photo synthetic Protection: The Role of Light-Harvesting Complexes and PsbS

Meer inzicht in hoe planten zichzelf beschermen tege n schade door overmatig zonlicht

Planten gebruiken hiervoor een proces dat bekendstaat als non-fotochemische quenching (NPQ). Daarbij wordt overtollige lichtenergie veilig afgevo erd voordat schade ontstaat aan het fotosynthetische systeem. Hoewel bekend was dat het eiwit PsbS een belangrijke rol speelt bij het acti veren van deze bescherming, bleef lange tijd onduidelijk hoe dit proc es op moleculair niveau precies werkt.

Het onderzoek van Hajduk laat zien dat PsbS waarschijnlijk functioneert als een afzonderlijke eenheid die samenwerkt met andere eiwitten om de beschermingsreactie in gang te zetten. Daarnaast blijkt uit laboratoriumexperimenten dat het beschermingsmechanisme zelfs zonder PsbS nog kan worden geactive erd onder extreem zure omstandigheden. Tegelijkertijd tonen de result aten aan dat de belangrijkste lichtopvangende eiwitten veranderingen in zuurgraad niet direct waarnemen, zoals eerder werd gedacht. Daarme e werpen de bevindingen nieuw licht op de complexe samenwerking tusse n eiwitten die planten beschermen tegen lichtstress.

De resulta ten van Hajduks onderzoek zijn vooral van belang voor landbouw en voe dselproductie. Door klimaatverandering krijgen gewassen steeds vaker te maken met extreme hitte en intens zonlicht. Een beter begrip van d e natuurlijke “zonbescherming” van planten kan helpen bij de ontw ikkeling van gewassen die efficiënter omgaan met licht en minder ene rgie verspillen. Dat kan leiden tot hogere opbrengsten en sterkere pl anten onder wisselende klimaatomstandigheden.

Volgens onderzoek ers zijn er al eerste voorbeelden waarbij aanpassingen aan vergelijkb are eiwitten hebben geleid tot productievere gewassen. Deze nieuwe in zichten kunnen in de toekomst bijdragen aan het gerichter verbeteren van gewassen die beter bestand zijn tegen hitte- en lichtstress. Hoew el praktische toepassingen nog tijd kosten, vormt het onderzoek een b elangrijke stap richting een duurzamere en klimaatbestendige landbouw .

Meer informatie over het proefschrift

DESCRIPTION:

Meer inzicht in hoe planten zichzelf bescherm en tegen schade door overmatig zonlicht

In het onderzoe k van biofysicus Kinga Hajduk naar fotosynthese staat een natuurlijk beschermingsmechanisme centraal dat voorkomt dat planten “verbrande n” wanneer zij meer licht opnemen dan ze kunnen verwerken. Planten gebruiken hiervoor een proces dat bekendstaat als non-fotochemische q uenching (NPQ). Daarbij wordt overtollige lichtenergie veilig afgevoe rd voordat schade ontstaat aan het fotosynthetische systeem. Hoewel b ekend was dat het eiwit PsbS een belangrijke rol speelt bij het activ eren van deze bescherming, bleef lange tijd onduidelijk hoe dit proce s op moleculair niveau precies werkt. Het onderzoek van Hajduk laat z ien dat PsbS waarschijnlijk functioneert als een afzonderlijke eenhei d die samenwerkt met andere eiwitten om de beschermingsreactie in gan g te zetten. Daarnaast blijkt uit laboratoriumexperimenten dat het be schermingsmechanisme zelfs zonder PsbS nog kan worden geactiveerd ond er extreem zure omstandigheden. Tegelijkertijd tonen de resultaten aa n dat de belangrijkste lichtopvangende eiwitten veranderingen in zuur graad niet direct waarnemen, zoals eerder werd gedacht. Daarmee werpe n de bevindingen nieuw licht op de complexe samenwerking tussen eiwit ten die planten beschermen tegen lichtstress. De resultaten van Hajdu ks onderzoek zijn vooral van belang voor landbouw en voedselproductie . Door klimaatverandering krijgen gewassen steeds vaker te maken met extreme hitte en intens zonlicht. Een beter begrip van de natuurlijke “zonbescherming” van planten kan helpen bij de ontwikkeling van gewassen die efficiënter omgaan met licht en minder energie verspill en. Dat kan leiden tot hogere opbrengsten en sterkere planten onder w isselende klimaatomstandigheden. Volgens onderzoekers zijn er al eers te voorbeelden waarbij aanpassingen aan vergelijkbare eiwitten hebben geleid tot productievere gewassen. Deze nieuwe inzichten kunnen in d e toekomst bijdragen aan het gerichter verbeteren van gewassen die be ter bestand zijn tegen hitte- en lichtstress. Hoewel praktische toepa ssingen nog tijd kosten, vormt het onderzoek een belangrijke stap ric hting een duurzamere en klimaatbestendige landbouw. Meer informatie o ver het proefschrift The pH-Sensing in Photosynthetic Protect ion: The Role of Light-Harvesting Complexes and PsbS END:VEVENT END:VCALENDAR